Topraklamanın Önemi

Elektrik enerjisinin üretildiği yerden son tüketim noktası arasında bulunan tüm cihazlarda oluşabilecek elektrik kaçağı gibi durumlar can ve mal güvenliği açısından büyük tehlikeler oluşturacaktır. Bu tehlikelere karşı alınan önlemlere topraklama denilmektedir. Topraklamanın önemi hem evlerimizde hem de sanayi tesislerinde can güvenliği için ön plana çıkmaktadır.

Topraklama sistemleri ile meydana gelebilecek elektrik kaçağı toprağa iletilecek ve risk oluşturması önlenmiş olacaktır. Topraklama ne işe yarar, evlerimizde kullanmış olduğumuz buzdolabı gibi çeşitli elektronik eşyaların mekanik olmayan metal aksamlarına çeşitli kablo temasları ile geçebilecek olan elektrik enerjisinin insanları çarpmasını önleyecektir.

Topraklamanın Önemi

Topraklama Nasıl Yapılır?

Kullanımda olan tüm bina ve tesislerin topraklama sisteminin bulunması gerekir. Genellikle binaların inşaat aşamasında topraklama sistemleri yapılmaktadır. Topraklamanın önemi hayatımızın her aşamasında karşımıza çıkmaktadır. Topraklama ne işe yarar? Kullandığımız elektronik eşyaların kaçak elektrik nedeniyle zarar görmesini önler.

Topraklama, bina elektrik tesisatlarına üçüncü bir ek kablo eklenerek bu kablonun bir ucu toprağa gömülmüş olan iletkene bağlanır. Diğer ucu ise cihazların elektrik girişlerine bağlantı yapılan metal akşamlara vida ile bağlanmış olan kablo ucu ile birleştirilir. Böylece oluşan kaçak elektrik bu dışı yalıtımlı iletken kablo ile toprağa iletilmiş olur. Elektrik tesisatlarında gözle gördüğümüz sarı renkli kablo dünyanın her yerinde topraklama kablosu olarak kullanılır.

Güvenlik İçin Paratoner

Topraklamanın önemi sadece iç tesisatlar da ortaya çıkmamaktadır. Bazı dış etkenlerde elektrik enerjisinin oluşmasına neden olabilmektedir. Özellikle bulutlarda oluşan aşırı gerilimler sonucu yüksek voltajlı elektrik akım boşaltımı gerçekleşmekte ve bizler buna yıldırım demekteyiz. Yüksek binaların yıldırım olaylarından etkilenmemesi için binaların en yüksek noktasına paratoner sistemleri konur.

Paratoner sistemleri binanın dış bölümünden dışı yalıtımlı olan uygun kesitte bir kablo ile toprak seviyesine kadar indirilir ve burada topraklama sistemine bağlanır. Bu sayede bina ve çevresi yıldırım olaylarına karşı korunmuş olur. Ayrıca sanayi tesislerinde raylı sistemler gibi birbirine sürten metal akşamlarda sürtünmeden kaynaklı elektrik enerjisi üretebilmekte ve çevreye zarar verebilmektedir.

Topraklama ne işe yarar denildiğinde bu tehlikeli durumların bertaraf edilebilmesi için, raylı sistemler, metal borulardan yapılan su ve gaz tesisatları gibi tüm aksamlar topraklama sistemine bağlanarak olası tehlikeler önlenir denilmektedir.

Topraklama Ölçümlerinin Yapılması

Binalar için doğru topraklama yapabilmek için, ölçüm cihazlarının kullanılması ve kullanılacak cihazların kalibrasyon ayarlarının belirlenen standartlara göre ayarlanmış olması gerekir. Her insan bu cihazları kullanarak ölçüm yapamaz. Ölçüm yapmak için yetkilendirilmiş kişilerin Elektrik Mühendisleri Odası üyesi olması, elektrik ya da elektronik mühendisliği diplomasına sahip olması gerekir. Bu kişilerin hazırlayacağı rapora göre topraklama sistemleri yapılır ya da mevcut sistemler üzerinde yenileme çalışmaları yapılır.

Topraklamanın Önemi

Topraklama Alanının Hazırlanması

Topraklamanın önemi her zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Topraklama alanının belirlenmesi için bina çevresindeki toprak alanlarda çeşitli ölçümler yapılmalıdır. Topraklama iletkenlerinin konulacağı alanın fazla taşlı olmamasına dikkat edilir. Ölçüm yapılacağı zaman toprak hafif nemlendirilir ve ısıtılır. Ölçüm cihazları ile ölçüm yapıldıktan sonra belirli ölçülerde çukur açılır. Buraya topraklama iletken levhalar yerleştirilir ve bina tesisatından gelen topraklama kabloları bu levhaları iyice bağlanır. Topraklama levhalarının üzeri toprakla iyice kapatılır ve üst kısmı ince bir kum tabakası ve çimento ile kapatılarak dış etkenlere karşı korunmuş olur.

Topraklama Ölçümleri

Elektrik Enerjileri Topraklama Yönetmeliği’na göre tüm yapılarda topraklama sistemi bulunmalıdır. Topraklama sisteminin yapılabilmesi için çeşitli toprak direnci ölçümleri yapılmalıdır. Bunlardan bazıları, topraklama empedansı, kaçak akım anahtarı açma kapama testi, süreklilik testi, paratoner ölçümü, iletken yalıtkanlık ölçümlerinin yetkili kişiler tarafından özel cihazlar ile yapılması gerekir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.