Topraklama Nasıl Yapılır?

Herhangi bir elektrik kaçağı tehlikesine karşı elektrikle çalışan tüm cihazların bir iletken aracılığı ile toprakta gömülü bulunan topraklama sistemine bağlanması olarak tanımlanan topraklama hayati önem taşır. Amaç cihazlarda oluşacak fazla elektriği iletken malzeme ile toprağa aktarılarak hem insan hayatı hem de cihazların ömrünü riske etmemek.

Frekansı 100 HZ’nin altında olan doğru ve alternatif akım elektrik tesislerine topraklama yapılması zorunluluğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca çıkarılan yönetmelikler ile belirlenmiş olup bu yönetmelik doğrultusunda topraklama tesisi kurulum, işletme ve denetimler hakkında gerekli bilgilere yer verilmiştir. Bu yönetmelik Avrupa standartlarına uygunluk gösterir. HD, IEC ve VDE ulusal çerçevesi dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Çeşitleri Nelerdir?

Topraklama tanımından sonra topraklama nasıl yapılır ve çeşitleri hakkında bilgileri detaylı bir şekilde sunuyoruz:

Koruma topraklaması: Koruma gücünü artırmaya yönelik yapılan ek topraklama çeşididir. Temasın olacağı tüm metal parçalarda da topraklama uygulanır.

İşletme Topraklaması: Daha çok işletmelerde uygulanan bu topraklama çeşidin de ise elektrik akım değerinin istenilen seviyede tutulması için yapılır.

Fonksiyon Topraklaması, bu topraklama çeşidi de belli bir amaca yönelik yapılır. Yıldırım düşmesine karşı gibidir.

  • Ayrıca özelliklerine göre gruplandırma yapılır ise
  • Alçak gerilim hatlarında yapılan topraklama
  • Yüksek gerilim hatlarında yapılan topraklama
  • Her ikisi gerilim hattı birleştirilerek yapılan topraklama
  • Bilgi işlem ve iletişim sistemleri için yapılan topraklama yöntemleri vardır.

Topraklama Nasıl Yapılır?

Neden Önemlidir?

Elektrik akımının oluşturacağı zararlardan olan ve halk arasında çarpılma olarak tanımlanan elektriğin zararlı etkisinden canlıların korunması amacı ile yapılması zorunludur. Elektrik tesislerinde çalışanları iş güvenliği bakımından korumak, elektrik araçlarının arızalarını önlemek ve bu enerji sisteminde güvenirlilikle birlikte sürdürebilirliği sağlamak amacı ile topraklama yapılmaktadır.

Direncin Azaltılması İçin Alınan Önlemler

Elektriğin zararlarından korunmak için gerekli olan topraklama nasıl yapılır ve topraklama ölçümü hakkında gerekli bilgiler.

Nem Miktarının Arttırılması: Nem oranı yer altındaki sular aracılığı ile artırıldığında direnç yarıya iner.

Tuz İlavesi: Tuz elektrotta doğrudan etki ettiğinden su ağırlığının yarısı kadar artırılmalıdır.

Çimli Humus ve Tarla Toprağı İlavesi: Paslanan elektrotlarda toprak ilavesi olumlu etki yaratır.

Serbest Su: Islak zemine hatların döşenmesi daha etkendir.

Bina İhatası: Bina için de ayrıca topraklama yapılması önemlidir.

İlave Topraklama: Toprak yüzeyinin genişlemesi topraklama için önemlidir.

Topraklama Tesisatı Şekilleri

  • Yer altı boruları aracılığı ile topraklama
  • Kazayağı şeklinde topraklama
  • Bina İhata modeli ile topraklama
  • Levha elektrotlu topraklama
  • Metal elektrotlar ile topraklama
  • Şerit elektrotlu topraklama
  • Çubuk elektrotlu topraklama

Topraklama Nasıl Yapılır?

Topraklama Ölçümü

Topraklama yapılacak alanın topraklama ölçümü önemlidir. Canlıların sağlığı açısından tehlikeli alanlarda her bir toprak elektrot sisteminin toprağa geçiş direnci en fazla 10 OHM olmalıdır. Sistemlerde elektrik yalıtkanlığını kontrol etmeyi sağlayan araçlar topraklama ölçümü açısından gereklidir. Bu araçlar analog ve dijital olmak üzere iki şekilde üretilir. İkisi de topraklama ölçümünde portatiftir. Bu cihazlar alternatif akım, doğru akım, doğru ve alternatif gerilim dirençlerini ölçmek için üretilir. Bu ölçüm cihazları ile ölçümler grafikler olarak ta ekranda görülmektedir. Ayrıca bu ölçüm cihazları; voltaj, akım ve direnci ayrı ayrı yapabilme özelliğindedir. Topraklama ölçümleri 3 yılda bir test edilmelidir.

Topraklama için Gerekli Malzemeler

  • Topraklama için bakır ya da galvanizden imal edilmiş şeritler
  • Topraklama için bakır ya da galvanizden imal edilmiş kazık
  • Topraklama için bakır ya da galvanizden imal edilmiş levha
  • Aliminyum baralar ( Potansiyeli eşit olmak koşuluyla)
  • Topraklama için bakırdan imal edilmiş teller ve lamalar
  • Kimyasal içerikli tozlar (İletkenliği artırmak için)
  • Ara bağlantı aparatları
  • Ölçü araçları ve kaynak malzemeler

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.