Topraklama Ölçüm Raporu

Hayatımız için çok önemli olan elektriği, çoğu zaman nasıl kullandığımız bilmeyiz ve çeşitli önlemleri almadan kullandığımızda birçok güvenlik riski ortaya çıkabilmektedir. Elektrik kullanımında en iyi önlem her zaman iyi yapılmış bir topraklama sistemidir. İyi bir topraklama sistemi de topraklama ölçümü yapıldıktan sonra yapılanıdır.
Birçok kuruluş çeşitli izinler ve belgelendirme işlemleri için bina topraklama ölçüm raporu istemektedir. Bu rapor binanın elektrik tesisatları için güvenlik önleminin alındığını gösterecektir.

Topraklama

Herkes topraklamanın elektrik kaçağı durumlarının önlenmesi için yapıldığı ve kaçak olan elektriğin toprağa iletilmesi olduğunu bilmektedir. Topraklama işlemleri, elektrik ile çalışan tüm cihazların aktif olmayan yani elektrik akımı kullanmayan bölümlerindeki metal kısımların iletken bir tel ile topraklama sistemine bağlanmasıdır. Topraklama ölçümü binalarda ve tesislerde oluşabilecek tüm riskleri önlemek için yapılacak topraklama işleminde iletken levhaların yapılarını ve yerleştirileceği yeri belirlemek için yapılmaktadır.

Topraklama Ölçüm Raporu

Ölçümü Kimler Yapar?

Tüm bina ve tesisler için yapılacak olan topraklama sisteminin nasıl olması gerektiği, Elektrik Enerjileri Topraklama Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Topraklama ölçüm raporu için yapılacak tüm çalışmaların Elektrik Mühendisleri Odası üyesi olan elektrik – elektronik mühendisliği ve elektrik mühendisliği diplomasına sahip kişiler tarafından yapılması gerekmektedir. Topraklama ölçümü standartları yönetmelikle belirlenmiştir ve ölçüm cihazları belirlenen standartlara göre kalibrasyon ayarı yapılarak ölçümler yapılmalıdır.

Ölçüm Nasıl Yapılır?

Toprak direnci ölçümü için özel cihazlar geliştirilmiştir. Topraklama ölçümü için megger firması tarafından üretilen ve aynı isimle piyasada yer alan megger cihazı ile ölçüm yapılmaktadır. Bu cihazlar megaohmmetre olarak bilinir. Topraklama ölçüm raporu için yapılacak çalışmalarda ölçüm yapılacak olan yerin hafif nemli olması istenir ve toprak ısıtıldıktan sonra ölçüm işlemlerine başlanır. Yetkili kişiler tarafından yapılan ölçümler sonucunda rapor oluşturulur.

Topraklama Raporu

EMO üyesi elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan topraklama ölçüm raporu içeriğinde, ölçüm yapılan tesisin bilgileri, ölçüm değerleri, cihaz kalibrasyon bilgileri, ölçümü yapan yetkili ve raporu onaylayan kişi bilgilerine yer verilir. Topraklama ölçümünde, gözle muayene, elektrik tesisinin yalıtım direnci, toprak özgül direnci, topraklama direnci, çevrim empedansı, beslemenin otomatik aç kapa denetimi, süreklilik ölçümü, hata akımı koruma kontrolü yapılır ve raporlama formunda belirtilen tüm alanlar doldurulur.

Topraklama Ölçüm Raporu

Topraklama Ölçümü Ne Zaman Yapılmalı?

Topraklama ölçümü, topraklama sistemi ilk yapılacağı zaman yapılmalıdır. Topraklama sistemi kurulduktan sonra, elektrik üretim ve dağıtım tesislerinin her 2 yılda bir, enerji nakil hatlarının her 5 yılda bir periyodik olarak kontrol edilmesi ve ölçümlerin tekrar yapılması gerekir. Sanayi tesislerinde, topraklama direnç ölçümü ve kontrolü 1 yılda, topraklama tesislerinin diğer ölçme ve kontrolleri 2 yılda bir yapılmalıdır.

İşletmelerde yer değiştirebilen sabit olmayan bölümler için 6 ayda bir kontrol yapılmalıdır. Özellikle parlayıcı ve patlayıcı, zararlı madde kullanarak çalışan sistemlerin bulunduğu iş yerleri, ıslak ortamlarda çalışılan iş yerlerindeki topraklama sistemlerinin tüm ölçüm ve muayeneleri için yapılacak periyodik kontrollerin 1 yılı geçmemesi gerekir.

Rapor Düzenlenmesi

Topraklama ölçüm raporu düzenlenmesi, iş güvenliği kapsamında yapılması istenilen ve en önemli ölçüm işlemlerinden birisidir. Ölçümlerin akteditasyonu bulunan kuruluşlara yaptırmak rapor geçerliliği açısından önemlidir. Topraklama ölçüm işlemleri iki şekilde yapılabilmektedir. Çevrim empedansı ve iki kazıklı yöntem kullanılan metotlardır.

Kazık çakılarak ölçüm yapılmaya elverişli olmayan yerlerde çevrim empedansı yöntemi kullanılarak ölçümler yapılır. Topraklama için elverişli olan toprak direncinin sıfır değerine yakın olması istenmektedir. Değerin sıfıra yakın olması topraklama sistemi verimliliğini artıracaktır. Ayrıca bina ve tesis yapısına göre topraklama iletkenlerinin çap ve ölçüleri uygun özellikle olmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.