Topraklama Ölçüm Cihazı Nedir?

Elektrik sistemleri içerisinde yer alan ve akımı taşıyan iletkenlerin toprak ile arasında olan direnç, yalıtkanlık direnci olarak tanımlanabilir. İletkenlerin nakli esnasında meydana gelen olumsuz durumlar, yalıtkanlığın bozulmasına ve kısa devre ile kaçakların oluşmasına yol açar. Bu sorunların meydana gelmemesi için, sisteme enerji yüklemesi yapılmadan önce yalıtkanlığın kontrol edilmesi gerekir. Topraklama ölçüm cihazı bu esnada devreye girmekte ve yalıtkanlığın değerini ölçebilmek için kullanılmaktadır. Diğer bir tanımla meger topraklama, kaçak ölçüm cihazı olarak da bilinir.

Dijital Ölçü Aleti

Topraklama ölçümü esnasında cihaz olarak kullanılabilecek birçok alternatif bulunur. Bunlardan bir tanesi dijital ölçü aleti olmakla beraber, topraklama yönetmeliğine göre ölçüm yapılırken topraklama megeri kullanılmalıdır. Meger ölçü aletleri ise dijital ve analog olarak ikiye ayrılır. Teknolojinin gelişimi ile beraber dijital meger ölçüm cihazı, bu alanda en çok kullanılan cihazlardan biri haline gelmiştir. Ölçü aletleri firmaları tarafından üretilmiş olan bu cihazlara her fiyat aralığında erişim sağlayabilmek mümkün olur. Cihazın çalışma prensibi de oldukça basittir.

Topraklama Ölçüm Cihazı Nedir?

Kolsuz Meger

Kollu meger ölçüm cihazları ile topraklama ölçümünü yapmanın zorluğu, kolsuz meger aletlerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kollu megerlerde bir elle manyeto kolunu çevirirken öbür elle ölçüm yapmak zorlaşır. Kolsuz megerler ise, 4.5 voltluk pil bataryası ve çapraz bobinli metrelerden oluşmaktadır. Kolsuz megerler ile ölçüm değerleri doğrudan yapılabilir. Topraklama ölçüm cihazı olarak sıklıkla tercih edilen bu alete yükseltici bir devre eklemesi yapılarak 4.5 voltluk pil gerilimi 500 volta yükseltilebilir. Yükseltilmiş olan gerilim ile beraber, ölçü aletinin ohm değeri mega değere ulaştırılır.

Çapraz Bobinli Meger

Çapraz bobinli megerler, generatör ve ölçü aletleri olmak üzere iki kısımdan maydana gelir. Cihazın içerisinde yer alan generetör bölümü, doğru akım dinamosunun oluşmasına yardımcı olur. Megerin uç alanına bir direnç bağlaması yapılmadan önce manyeto kolunun çevrilmesi, rotordan gelen akımın bobin gerilimini tamamlamasına yardımcı olur. Gerilim bobini üzerinden geçen akımın oluşturduğu manyetik alan, sabit kutuplardan itilir. Çapraz bobin megeri, dönecek şekilde yapıldığından ötürü bobin döndüğü andan itibaren, kendisine bağlı olan ibreye sınırsız direnç uygular.

Analog Ölçü Aleti

Meger ölçüm cihazlarında 1.000 volt değerindeki gerilimin üretildiği doğru akım dinamoları bulunur. Gerilimin üretilme şekli, manyeto kolu ile sağlanır. Manyeto kolunun çevrilmesi ise, bobinde gerilimin meydana gelmesine neden olur. Ölçü aletleri ile ölçülecek olan toprağın, cihazdan beslendiği bilinir. Meger test cihazları genele bakıldığında, 100’den başlayarak 5.000 volt üretimi yapan doğru akım üreteçler olarak bilinirler. Toprak megeri, toprağın yalıtkanlığını ne kadar yüksek değerlerde ölçerse güvenlik sistemi de o kadar iyi demektir. Gerilimi yükseltebilmek için megerlerde yer alan kol, el ile çevrilecekse analog ölçü aleti kullanılır.

Topraklama Ölçüm Cihazı Nedir?

Topraklama Testi

Topraklama ölçüm cihazlarının kullanım alanları olan topraklama testleri, yıldırım düşmesi durumunda akımın toprağa güvenilir bir şekilde ulaşmasına yardımcı olur. Elektrik sistemi ile toprak arasında bir bağlantı kurulması, topraklama ölçümü olarak tanımlanır. Mühendislik standartları ile elektrik yönetmelikleri doğrultusunda, yıldırım ile toprak arasında güvenilir bir bağlantı sağlayabilmek için minimum empedans değerinin belirlenmesi gerekir.

Uluslararası Elektrik Testleri Kurumu tarafından belirlenmiş olan topraklama testi aralığı 3 yıldır. Topraklama ölçüm cihazları arasında tercih yapmak, ölçümü yapacak olan firmaya ya da kişiye bağlı olmakla beraber birçok farklı ürün kullanımı söz konusu olur. Topraklama ölçüm cihazlarından iyi bir verim alabilmek için, toprağın nemli olması gerekir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.