Trafo Sarım Hesabı

Trafolar, elektrik devrelerinde akım frekansı sabit kalacak, gerilim ve akım değerlerini kullanım alanına göre değiştirmek için kullanılır. Trafolar, primer ve sekonder ismi verilen iki sarımdan oluşmaktadır. Primer gerilimi yüksek ise sekonder gerilimi düşürücü görevi görecektir. Primer gerilim değeri düşük, sekonder gerilim değeri yüksek ise yükseltici görevini görecektir. Trafo sarım hesabı enerji üretim merkezleri ile kullanım alanlarına göre farklı olarak hesaplanmaktadır. Enerji üretim alanlarında yükseltici özellikte, kullanım alanında ise düşürücü özellikte olmalıdır.

Yapılan Hesaplamalar

Trafo sarımından önce ihtiyaç olan trafo gücünün ve istenilen voltaj değerinin belirlemesinin yapılması gerekir. Trafo sarım hesabı için öncelikle nüve kesit hesabı, sarım sayısı hesabı, tel kesit hesabı, nüve boyutlarının pencere büyüklüğünün hesaplanması gerekmektedir. Trafo sarım hesabı yapmasını bilen bir elektronikçi trafo sarımlarını kontrol ettiğinde trafo gücünü tahmin edebilecektir. Çekirdek değeri düşük frekanslarda demir nüve kullanılırken, yüksek frekanslar için ferrit nüve ürünleri kullanılmaktadır. Trafolar, tek fazlı, üç fazlı standart olarak üretilirken, iki fazlı ve altı fazlı olarak üretilen çeşitleri de mevcuttur. Hesaplamalar, trafonun gücüne ve nüve kesitine göre yapılmaktadır.

Trafo Sarım Hesabı

Sargı Kalınlığı

Trafo sargı hesabı yapılırken primer iletken kesit kalınlığı hesaplanmalıdır. Primer iletken yalıtım kesit kalınlığı 1,1mm olmalıdır. Primer katlarına yapılacak iletken sarım sayısı 118/1.1 = 107 olarak hesaplanır. Sekonder iletken yatılım kalınlığı 1,35 mm olarak hesaplanmaktadır. Sekonderirn her katına yapılacak olan sarım sayısı ise 118/1,35 = 87 olarak bulunur. Primer sarım hesaplamalarından dört kat, sekonder sarım hesaplamalarında ise 3 kat alınarak gerekli hesaplamalar yapılabilir.

Akım İletimi

Enerji üretim merkezinden kullanım yerine iletken teller yardımı ile elektrik enerjisi hızlı ve güvenli bir şekilde iletilmektedir. Bu iletime işleminin daha sağlıklı ve güvenli yapılabilmesi için trafo direği kullanılmaktadır. Trafo direklerinin boyları, seksiyonerli ve seksiyonersiz olarak iki şekilde belirlenmiştir. seksiyonerli trafo direkleri en az 13 metre olmalıdır. Seksiyonersiz direklerin ise 12 metreden az olmaması gerekir. Trafo direği isimlendirmeleri uzunluk ve tiplerine göre yapılmaktadır. Elektrik akımının daha verimli iletilebilmesi için direkler üzerine trafolar konulmakta ve bu trafolar aracılığı ile yüksek gerilimlerin daha verimli aktarılması sağlanmaktadır.

Trafo Nedir?

Trafoyu kısaca tanımlanacak olursa, alternatif elektrik akım enerjisini yükseltmek ya da düşürmek için kullanılan bir sistemdir. Kullanım amaçlarına göre birçok çeşidi bulunmaktadır. Trafo yapıları, çekirdek nüve, tel, özel saç malzemelerinden yapılmaktadır. Her trafo içerisinde ise primer ve sekonder isimli giriş ve çıkış sarımları bulunmaktadır. Trafo güçleri bu sarım sayılarının hesaplanmaları ile belirlenmektedir. Her trafonun ebat ve güç değeri farklı olabilmektedir. Tüm elektrikli cihazların ihtiyacı olan elektrik enerjisini istenilen seviyeye getirerek, cihazların güvenli çalışmasını sağlamaktadır.

Trafo Sarım Hesabı

Güç Hesaplaması

Trafolar, 220 V ve 12 V ile çalışan sistemler olarak ayarlanır. Bir trafoda primer sargısı girişi 220 volt ise sekonder sargı çıkışı 12 volt olacaktır. Ya da giriş olarak sekonder sargısına 12 volt verildiğinde primer sargı çıkışı 220 volt olacaktır. Bu yöntemle yükseltme ve düşürme işlemleri kolaylıkla yapılmış olacaktır.

Trafo Çeşitleri

Trafo çeşitleri kullanım alanlarına ve amaçlarına göre çeşitlendirilmektedir. Genel olarak kullanılan trafo çeşitleri arasında, gemi tipi trafolar, genel amaçlı trafolar, emniyet trafoları, kumanda devresi trafoları ve çağırma, sinyalizasyon devreleri trafoları olarak sayılabilir. Bunlardan başka, akım trafosu, alçak gerilim trafosu, yüksek gerilim trafosu, orta gerilim trafosu, yükseltici, düşürücü trafolar, boyutlarına göre, faz sayılarına göre gibi tüm özelliklerine göre çeşitlendirme yapılabilmektedir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.