Trafo Ne İşe Yarar?

Elektrik santralleri, linyit havzaları, taş kömürü madenleri, akarsu ve barajların yanında bulunmaktadır. Bu santrallerin bulunduğu alanlarda üretilen elektrik enerjisinin uzak yerleşim merkezlerine ulaşması trafolar sayesinde gerçekleşmektedir.

Trafo Nedir?

Santrallerde üretilen enerjinin kullanılacağı tüm alanlara iletilmesini sağlayan araçlara trafo denilmektedir. Bu tanım trafo ne işe yarar sorusununda cevabı olmaktadır. Üretilen elektrik enerjisinin uzak yerleşim merkezlerine ulaştırılması yüksek gerilim sayesinde mümkün olmaktadır. Çünkü enerjiyi alçak gerilimle iletmek oluşan akımın yükselmesine neden olmakta ve bu da trafo fiyatlar ve maliyeti açısından yüksek tutarların ödenmesini sağlamaktadır.

Elektrik enerjisinin iletimi sırasında gerilimin yüksek olması akım miktarının düşük olmasına yol açmaktadır. Bu sayede enerji iletilirken hatlarda meydana gelen kayıplar asgari düzeye indirilebilmektedir. İşte hatlarda meydana gelen gerilimi yükseltmek ve alçaltmak yani dengelemek için trafolar kullanılmaktadır. Trafolar sayesinde elektrik enerjisi kolay ve sorunsuz şekilde iletilmektedir.

Trafo Ne İşe Yarar?

Trafoların İşlevleri

Trafolar alternatif akımı yükseltme ve düşürmeye yaramaktadır.

  • Gerilim değişmelerine karşı meydana gelen gücü sabit tutmaktadır.
  • İki ya da daha fazla sayıdaki elektrik devresinin indüksiyonla birbirine bağlanmasını sağlamaktadır.
  • Elde edilen enerjinin gerilim ve akım oranını istenilen düzeye çekme konusunda işe yaramaktadır.

Trafo Mekanik Yapısı

Trafolar birbirine yakın şekilde konumlandırılan iki sargıdan oluşmaktadır. Bu sargılar iki şekilde yani demir levha üzerine ya da plastik bir çekirdeğe sarılmış halde bulunabilmektedir. Trafoyu meydana getiren ekipmanlar arasında bobinler ve saç göbek bulunmaktadır. Saç göbek silisyum içeren levhalardan imal edilmektedir ve ayrıca trafolarda magnetik devrenin oluşmasını sağlamaktadır.

Trafolarda saç göbek sayısının fazlalığına bağlı olarak güç miktarı da değişiklik göstermektedir. Bobinler ise trafoların üzerinde 2 adet olarak bulunmaktadır. Akım uygulanan bobinlere birinci sargı, akım alınan bobinlere ise ikinci sargı denilmektedir. Trafoların yapım özellikleri ve yenilik durumlarına göre trafo fiyatları değişkenlik göstermektedir.

Trafonun Çalışma Şekli

Trafonun primer sargısına gerilim uygulandığında primer sargı manyetik bir alan meydana getirmektedir. Oluşan bu manyetik alanın üzerinde bulunan sekonder sargı sayesinde devre tamamlanmaktadır. Yani trafolar oluşan gerilim miktarını sistemlerde frekans değişikliği yapmadan manyetik indüksiyon yöntemini kullanarak dönüştürmektedir. Trafoların primer ve sekonder sargılarındaki sarım sayısı, akım ve gerilimi arasında doğrusal bir oran bulunmaktadır. Buna dönüştürme oranı denilmektedir. Dönüştürme oranı primer ve sekonder sargı sayısına göre değişiklik göstermektedir.

Trafo Ne İşe Yarar?

​​​​​​Trafo Çeşitleri ve Trafo Kayıpları

Trafolar gerilimi yükselten ve düşüren olarak ikiye ayrılmaktadır. Bunlar yükseltici transformatör ve düşürücü transformatör olarak adlandırılmaktadır. Tabi bunların dışında da farklı şekilde kullanılabilen ve farklı şekilde sınıflandırılan trafo çeşitleri bulunmaktadır. Yükseltici transformatörler primer sargısındaki gerilimi sekonder sargısından yüksek şekilde almaktadır. Gerilimi yükseltici etkisi bulunmaktadır. Elde edilen elektrik enerjisi ulaşacağı yerlere yükseltici transformatörler sayesinde iletilmektedir.

Alçaltıcı transformatörler ise primer sargısına uygulanan gerilimi sekonder sargısından alçak şekilde almakta ve akımı düşürmektedir. İletilen yüksek gerilimi normal gerilim seviyesine dönüştürme işini gerçekleştirmektedir. Nüve tipine göre üretilen trafo yani transformatör çeşitleri arasında dağıtılmış tip trafo, çekirdek tip trafo ve mantel tip trafo bulunmaktadır. Çalışma ortamına göre şekillendirilmiş trafolarda bulunmaktadır.

Her ortamda elektrik enerjisinin dönüştürülmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tarz trafo çeşitleri de su altı tipi trafo, platform tipi trafo ve iç mekan tipi trafo olarak adlandırılmaktadır. Faz sayısına göre üretilen transformatör çeşitleri arasında ise çok fazlı trafo ve az fazlı rafo yer almaktadır. Yapım özellikleri ve çeşitlerine göre trafo fiyatları değişkenlik göstermektedir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.