Trafo Merkezi

Trafo nedir? Transformatör sözcüğünün kısaltması olarak kullanılır. İnsanlar tarafından bilinen tanım olarak, bir bölgenin, bir yerleşim yerinin elektrik akımını sağlayan transformatör sisteminin bulunduğu yapı olarak

tanımlanmaktadır.Trafo yan yana duran demirler üzerine sarılmış iki bobinden oluşmaktadır. Enerji iletimi sonrasında dağıtım için trafo merkezi kendi içinde özel bir mekanizmaya sahiptir.

Trafo Kullanmanın Amacı

Öncelikle trafo ne işe yarar öğrenmek gerekir. Trafolar, 220 voltluk elektrik enerjisini 12 volta ya da daha alt değere çevirmek için kullanılmaktadır. Elektrik enerjisinin üretildiği yerlerde trafolar elektrik gerilimini yükseltmeye, son kullanım yerinde de istenilen seviyeye düşürmeye yarar. Trafo merkezi tüketim yerinde elektriğin gerilimi kademeli olarak düşürülür. Tek fazlı sistemlerde 220 volt, 3 fazda ise 380 volt olarak kullanılmaktadır. Elektrik gerilimlerinin dengelendiği trafolar güvenlik için sağlam şekilde izolasyon yapılmalıdır.

Trafo Merkezi

Trafo Elemanları

Kapalı trafo merkezi sistemlerinde, güç trafoları, izolatörler, bara elemanları, koruma düzenekleri, şalterler, topraklama düzeneği, OG panoları, AG panoları, modüler hücreler, havalandırma ve aydınlanma sistemi, yangın söndürme düzeni sistemleri bulunmaktadır.

Ring Sistemi

Trafolarda kullanılan ring sistemi, enerji sürekliliğini sağlamak amacıyla yapılmaktadır. Trafo merkezlerinde arızalanma meydana geldiğinde, panoların devreye girmesi ve sistemi açması durumunda enerjinin kesintiye uğramadan sisteme dahil olan diğer trafoyu sisteme sokarak enerji devamlılığını sağlamaktadır.

Trafoda meydana gelen arıza düzeltilene kadar ring şebekesi aracılığı ile diğer yük merkezi üzerinden sistem beslenir. Genellikle orta gerilim şebekeler, ring sistemi ile işletilmektedir. Ring şebeke panolarında, giriş ve çıkış trafosu bulunmaktadır. İlk gerilim panoları ring şebekesine gelen gerilimi ölçer, ikinci pano ise ringler arasında gerilim değerini ölçer.

Panolarda Güvenlik Önlemleri

Panolar, trafo merkezlerinin en önemli demirbaşıdır. Trafolarda panolar enerjiyi yönetmektedir. Enerjinin yönlendirilmesini ve kesintisiz olarak yapılmasını sağlar. Panolara erişim gelen ve giden elektrik hattına ulaşmış olmak demektir. Elektrik hatta fiziksel ve elektriksel olarak erişim için engel konulur. Bunun için ilk aşamaya anahtar ile panonun açılması gerçekleştirilir. İkinci aşamada ek açma kolları panonun çeşitli yerlerine konularak güvenlik sistemi artırılır. En önemli güvenlik önlemi panolara yapılacak dış güvenlik önlemleridir.

Trafo Merkezlerinin Tasarımı

Trafolar yapılmadan önce iyi bir tasarım yapılması ve tüm gereksinimleri karşılayacak ekipmanların hazırlanması gerekir. Trafo merkezinin tasarımı için gerekçe raporunun hazırlanması, güç hesaplamalarının yapılması, gerilim düşümü hesaplamanın yapılması, kablo kesitleri ve ısı kontrol hesaplarının, kısa devre hesaplarını, kompanzasyon hesabının yapılması gerekir. Yaklaşık maliyet hesaplaması yapılarak toplam maliyet çıkartılmalıdır. Trafolar için vaziyet planı hazırlanmalı, AG ve OG hat şemalarının çizilmesi, kuvvetli akım kolon şema hazırlamaları, trafon montaj ve mimari tüm projelerin hazırlanması gerekir.

Trafo Merkezi

Tasarımda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Trafo merkezleri tasarlanırken, trafoların ve jeneratör sistemlerinin farklı bölümlerde olması gerekir. Trafolar diğer enerji birimlerinden ayrı bir bölümde olması gerekir. Tasarım yapılırken trafo, jeneratör, transfer panosu, ana pano yerleri tam olarak belirtilmelidir. Sisteme jeneratör dahil edilmiş ise transfer panosu jeneratörden farklı yerde olmalıdır. Jeneratörler için belirlenen sağ, sol ve arka, ön boşluklarının belirtilen ölçülerde kullanılması gerekir.

Enerji Verimliliği Aşamaları

Trafolarda enerji verimliliği uygulaması için, amaçlar belirlenir, çözüm süreçleri izlenir, sonuçlar değerlendirilir. Yapılacak ilk iş projeyi gerçekleştirmeden önce amacı belirlemektir. Trafo amacına uygun olarak çıkış baraları ve diğer değerler uzaktan takip edilebilmelidir. Trafolarda çözüm süreci haberleşme kabloları ve GPRS bağlantıları ile takip edilebilmelidir. Ölçüm hataları ve görsel raporlar hazırlanır. Sonuçlar verimlilik ve maliyet açısından değerlendirilir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.