Trafo Direği

Trafolar kullanıldıkları yerlerde akım ve gerilimi yükseltip alçaltmaya yarayan elektrik sistemleridir. Elektriğin üretim yerinden tüketicisine güvenle güç kaybı olmadan ulaştırmaya çalışılmaktadır.

Trafo nedir? Üretim merkezinden tüketim merkezine elektrik enerjisinin kayıp olmadan iletilmesini sağlayan gerilim yükseltici ya da düşürücü elektrik makinaları olarak tanımlanmaktadır. Kullanım yerlerine göre farklı güç ve tipte trafo çeşitleri bulunmaktadır. Küçük yerleşim yerlerindeki tüketicilere elektrik akımı iletilebilmesi için direk tipi trafo merkezleri kullanılmaktadır. Trafo direği üzerindeki kafes bölümüne yerleştirilen trafolar ile akım dengelemesi yapılmaya çalışılmaktadır.

Direk Tipi Trafolar

Direk tipi trafo merkezlerine birçok yerde rastlayabiliriz. Köy girişlerinde, mahalle girişlerinde, tesis girişlerinde görmek mümkündür. Trafo direği üzerinde bulunan trafo sistemi dağıtım merkezinden gelen elektrik akımını 220 Volta düşürmek için kullanılmaktadır. 400 KVA güce kadar olan gerilimler için trafo direği üzerine konulan trafolar kullanılır. 400 KVA’dan büyük güçlerde ise bina tipi trafo çeşitleri kullanılmaktadır.

Trafo Direği

Direkler

Trafo direkleri, elektrik enerjisinin iletim hatlarında ve dağıtımında kullanılmaktadır. Yüksek gerilim enerjisinin üretim merkezinden tüketim alanlarına kadar iletilmesini sağlamaya yardımcı olan sistem parçalarından biriside trafo direği çeşitleridir. Trafo direkleri yapıldıkları malzeme türlerine göre çeşitleri ayrılırlar. Beton direkler, demir direkler ve ağaç direkler olarak üç tip kullanılmaktadır.

Beton Direkler

Beton direklerin ağırlıkları 250 kg iel 3500 kg arasında değişmektedir. Uzunlukları 8 metre ile 26 metre olabilmektedir. Ülkemizde yol aydınlatma sistemlerinde beton direkler tercih edilmektedir. 10 metrelik beton direkler alçak gerilim gerektiren yerlerde kullanılmaktadır.

Beton Direklerin Avantajı ve Dezavantajı

Beton direkler kullanım alanlarında uzun yıllar kullanılabilmektedir. Kullanım süreleri boyunca bakıma ihtiyaç duymazlar. Uzun ömürlüdür ve tepe kuvvetleri büyüktür. Her türlü hava şartına dayanıklıdır. Kaçak akım durumlarında yalıtım özelliğinden dolayı güvenlidir. Bu konularda avantajlar sağlamaktadır. Dezavantaj olarak taşıması ve montajı ağırlığından dolayı zordur. Ağır yapıya sahip oldukları için taşıma esnasında kırılma riski yüksektir dikkatli taşınmalıdır.

Demir Direkler

Elektrik dağıtım ve iletiş şebekelerinin tüm kademelerinde kullanılmakta ve çelikten yapılmaktadır. Alçak gerilim alanlarında kullanılanları boyalı, galvaniz cıvatalı olarak üretilmektedir. Beton direklere göre daha hafiftir, ağaç direklere göre daha uzun ömürlüdür. Demir direklerin montajının yapılacağı alana beton dökülerek demi direklerin temeli sağlamlaştırılmalıdır. Her türlü iletim aşamasında kullanılmakta ve oluşan arızaların tamirleri daha kolay olmaktadır. Demir direk tipleri, boru direkler, A ve kafes direkler, putrel direkler olarak üç tiptir.

Demir Direklerin Avantajları

Demir direklerin taşınması ve montaj işlemeleri kolaydır. Parçalara ayrılabildiği için istenilen yere taşınabilmekte ve kullanılacağı alanda parçalar birleştirilerek montajı yapılabilmektedir. Bu özelliği ile taşınması kolaydır. Dezavantajlı yönleri ise maliyetinin yüksek olmasıdır. Bakımı kolay ancak masraflıdır. Hava koşullarından etkilenebilmekte ve kaçak akımlarda fazla güven vermemektedir.

Trafo Direği

Ağaç Direkler

Ağaç direkler çoğunlukla orta gerilim, alçak gerilim dağıtım ve iletim hava hatları için kullanılmaktadır. Köknar, karaçam, ladin, ardıç gibi ağaçlardan yapılmakta ancak mekanik dayanımları az olmaktadır. Ağaç özelliğinden dolayı hava şartları ve çeşitli haşerelerden etkilenme oranı yüksektir. Hava şartlarına karşı dayanıklı olabilmeleri için, bakır sülfat emdirilir, katranlanır, kreozotlama yapılır, emprenye edilerek kullanılmaya çalışılır.

Mekanik dayanıklılığı düşük olduğu için kullanım alanlarında iki direk arası mesafesi kısa tutulmaya çalışılır. Direklerin tepelerinde kar ve buz birikmemesi için 45 derecelik bir açıyla sivri olarak kesilir. Ağaç direklerin avantajları, hafiftir, esnektir, fiyatları ucuzdur, taşınması ve yerine dikilmesi kolaydır. Kaçak akımlarda güvenirliliği yüksektir. Boya masrafına gerek duyulmaz ve istenildiğinde başka yere kolaylıkla taşınabilir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.