Direk Tipi Trafo

Trafolar elektriğin gerilimini veya akımını yükseltip düşürmeye yarayan elektrik makineleridir. Elektromanyetik indüksiyon sistemine göre, frekansta değişiklik olmadan çalışmaktadırlar. Elektrik enerjisinin direk tip trafo ile  tüketicilere güvenilir ve kaliteli bir şekilde ulaştırılması sağlanmaktadır. Her güçte ve alanda çalışabilecek transformatörler bulunmaktadır.

Direk Tipi Trafo Merkezleri

Bu tarz trafo merkezleri her mahalle girişin de köyde ya da bir tesisi beslemek için kullanılmaktadır. Ekonomik yönden kullanılması ucuz ve hızlı olması bu sistemin farkını ortaya koymaktadır. Direk tipi trafo amacı orta gerilimi, 220 volta dönüştürmektir. 400 kVA’a kadar direk üzerine trafo konulabilmektedir. 400 Kva’dan daha büyük güçteki trafolar için açık tip trafo merkezleri tesis edilerek kurulmaktadır. Genellikle telli ve beton direklere kurulumu gerçekleşmektedir. Direk tipi trafo merkezinin ana maddeleri trafo, parafudr, orta gerilim ayırıcı, dağıtım ve ölçüm panosu olmaktadır.

Direk Tipi Trafo

Ayırıcı Sistemleri

Elektrik merkezlerinde yüksüz açma ve kapama yapılabilen teçhizat bulunmaktadır. Her gerilim de çalışan bir tür de üretilmektedirler. Direk tipi trafo tesislerinde harici bıçaklı sigortalı tarz da ayırıcılar kullanılmaktadır. Genellikle trafo direğinin üzerine monte edilmektedirler. Ancak istisnai durumlar da trafo direğinden iki direk öncesine de monte edildikleri görülmektedir.

Ayırıcı kumandası, teknik personel tarafından trafo direği üzerine monteli ayırıcı kumandası ile yapılır. Unutulmamalıdır ki ayırıcı yüksüz olduğun da kuman da edilmelidir, aksi durum da ayırıcı kontakları ve ayırıcıyı açan kişi büyük zarar görmektedir. Direk tipi trafo merkezlerin de güvenlik görevi ayırıcı üstündeki sigorta ve her faza bağlanan parafudr denilen elektrik merkezlerin de kullanılan güvenlik elemanları ile trafo bakım gerçekleşir.

Orta Gerilim Parafudr

Elektrik merkezlerinin genellikle çoğun da bulunan parafudrlar, direk tipi trafo postaların da da güvenlik görevini üstlenmiştir. Ana görevi, iletişim hattın da meydana gelen yüksek gerilimin yükselmesi durumun da fazla olan gerilimi toprağa aktarmaktır. Faz iletkeni ve toprak arasına bağlanmaktadır. Bu panonun iç kısmın da bazı koruma röleleri, saat röleleri, ölçüm trafoları cihazları ile şebekenin çektiği akımı bilgilerini belgelemek için kullanılmaktadırlar. Ayrıca bir sorun meydana geldiğin de şalter ile enerjiyi kesmek için kullanılmaktadır. Ölçüm panosunun iç kısmın da dağıtım panosu ve sisteme göre kompanzasyon panosu da bulunmaktadır.

Trafolarda Soğutma Çeşitleri

Bütün elektrik sistemlerin de olduğu gibi trafolar da çalışmaları sırasın da ısınmaktadırlar. Bu ısınma sorunu trafoların özellikle sargıların da ve demir aksamın da oluşan kayıpların bir sonucudur. Döner sistemli makineler de soğutma az da olsa hava akımlarının oluşmasına karşı duran makine daha olumsuz şartlarda da çalışmaktadır. Trafolar da ısı artışı sınırı aşmamalıdır. Bunun için çok iyi bir soğutma sistemi gereklidir. Transformatörlerin soğutma sistemi harf ve simgelerle belirlenmektedir.

Direk Tipi Trafo

Soğutma Çeşitleri

Trafolar da oluşan ısıyı soğutmak için üç çeşit soğutma sistemi bulunmaktadır.

  • Hava ile soğutma
  • Yağ ile soğutma
  • Su ile soğutma
  • Hava ile Soğutma

Genellikle kuru trafolar da uygulanan bir sistemdir. İzolasyonlu malzeme 10 – 15 – 30 kV gücün de çalıştırılarak tahmini 300 kVA güce kadar kuru transformatörler hava dolaşımı ile kendi kendine soğumaktadırlar. Sargılar hava ile doğrudan temas halinde bulunmaktadırlar. Bu tip transformatörler yağlı sistemlere göre birçok üstünlükler taşımaktadır. Verimleri oldukça yüksek, gerilim düşümleri ise oldukça alçaktır. Orta ve güçlü transformatörler, özellikle çok yüksek gerilim için yapılanların hepsinde birer soğutma sistemi bulunmaktadır. Soğutma türlerinin en fazla güvenlik sağlayan ve az bakım isteyen bazı sistemleri bulunmaktadır.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.