Topraklama Nasıl Olmalı?

Topraklama işlemi, yıldırımdan korunma ve yüksek gerilimden korunma için yapılır. Yüksek akımların, doğrudan toprağa iletilmesi için, çeşitli iletkenler ile uygulanır. Yöntemler ve kullanılacak materyaller ile ilgili ürünler ise TSE standartlarına gör kullanılmalıdır. Topraklama nasıl olmalı konusunda sunulan yönetmelik ve mevzuatlara göre uygulama yapılmalıdır.

TSE 62305-1-2-3-4, EN 50164-1-2 standartlarında belirlenen topraklama, toprağa geçiş direncinin en ideal biçimde yapılması üzerine temel alınarak uygulanır.

Topraklama Direnci Ne Kadar Olmalıdır?

Topraklama ölçüm raporu, direncin en minimal seviyede aktarılması şeklinde uygulanmalıdır. Yani özgül direncin, en küçük oranda olması, canlıların yaşamı için de önem taşır. Yıldırımdan korunma sistemlerinde özellikle, tehlikelerin önlenmesi için ölçümleme ve standartlara göre yapılması oldukça önemlidir.

İnsan ve hayvanların bulunduğu alanlarda kullanılan elektrotlarda, toprağa geçiş dirençleri maksimum 10 ohm olmalıdır. 10 ohm’den daha minimal oranlar ise daha avantajlı olarak nitelendirilmektedir.

Topraklama Nasıl Olmalı?

Topraklama Tesisatları Hangi Şekillerde Yapılır?

Bina, tesis veya topraklama yapılacak alana bağlı olarak belirlenen topraklama yöntemi, çeşitli tesisatlar ile uygulanır. Yaygın olarak yapılan topraklama tesisatları şu şekildedir;

  • Çubuk elektrot sistemi
  • Kaz ayağı sistemi
  • Levha elektrot tesisatı
  • Şerit elektrot tesisatı
  • Metal elektrotla
  • Yeraltı boruları tesisatı
  • İhata elektrot tesisatı gibi elektrotlar kullanılarak topraklama tesisatı uygulanır.

Topraklama ölçüm raporu, kullanılacak tesisata göre farklılık göstermekle birlikte, uygulanan alana ve alanda bulunan canlı yaşamlarına gire belirlenen niteliklerde uygulanmalıdır.

Topraklama İşleminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Topraklama işlemlerinde; elektrot yeri daima temel dışında uygulanır. Temelin konumu ve kapsadığı alanın dışına yerleştirilerek, topraklama yapılır. Bina veya tesiste kullanılan ya da çevresinde bulunan tüm yeraltı şebeke sistemlerinden uzakta yapılmalıdır. Doğalgaz boru hatları, elektrik ve su boru hatları gibi yeraltı sistemlerine minimum 5 km açıkta uygulanması, hayati önem taşımaktadır.

Sadece bina ve tesislerde değil, kuleler, metal direkler ve vinç sistemleri gibi pek çok oluşumda da topraklama uygulaması yapılır. Aydınlatma kulelerinde, vinç ve limanlar gibi alanlarda, TSE 622 standartlarına göre uygulama yapılır.

Bina çevrelerinde galvaniz şerit ya da bakırdan yapılan topraklama sistemlerinde, ohm tesisatının paratoner tesisatından düşük şekilde uygulanmasına dikkat edilmelidir. Temelden ortalama 1 m çerçevede ve toprağın içinde yapılan sistemlerdir.

Topraklama Nasıl Olmalı?

Topraklama Direnci Nasıl Azaltılır?

Topraklama işlemlerinde kullanılan toprak ölçüm raporu, zeminlerin özelliklerine göre farklılık göstermektedir. İnsanların yaşam kalitesi için 10 Ohm değerinden daha az olması gereken toprak direncinin azaltılması için çeşitli teknikler uygulanabilir. Bu önlemler;

Islak bataklık zemin, balçıklı toprak, kil veya killi toprak, kumlu toprak, sürülebilir toprak, çakıllar, taşlar, rutubetli ve ıslak kum gibi çeşitli toprak tipleri tercih edilerek, ideal topraklama yapılabilir.

  • Kuru kum, çakıllı tebeşir, kireç taşı, granit ve çok taşlı zeminler ve genç kayaların, uygulama yapılacak zemine yakın olmalarında, topraklama sistemi yapmaktan kaçınılmalıdır.
  • Nem miktarını, yeraltı sularıyla artırılabilir.
  • Tuz oranı artırılan toprakta, geçiş direnci %20 oranında avantaj sağlar.
  • Tarla toprağıyla güçlendirme yapılabilir.
  • Humuslu toprak ile odum kömürü eklemesi yapılabilir.
  • Çeşitli serbest su alanlarında topraklama yapılırken, elektrot suya değil, ıslak alana konulmalıdır.
  • İhata topraklama tesisatı, şartların iyileştirilmesi için alternatiftir.
  • Zemin özelliklerine göre ilave topraklama yapılabilir. Doğrudan su boruları kullanılarak, bağlantı sağlanabilir.

Topraklama Ölçümü Nasıl Yapılır?

Topraklama megeri adı verilen toprak ölçüm cihazı, toprak ölçüm raporu için kullanılır. Meger ölçüm aleti ile binalardaki topraklama tesisatları ve yüksek gerilim alanlarında yapılır. Elektrik tesisleri için sunulan yönetmelikler, bina yönetmelikleri ve yüksek gerilim yönetmelerine göre verilen oranlarda ölçümleme yapılır.

Bir önceki yazımız olan Topraklama Malzemeleri Nelerdir? başlıklı makalemizde Elektrot topraklama malzemeleri, topraklama malzemeleri ve topraklama nasıl yapılır hakkında bilgiler verilmektedir.