Topraklama Çeşitleri

Topraklama nedir? Topraklama, binalarda yer alan cihazlar ile toprak arasında iletken bağlantısı kurarak, cihazlarda oluşabilecek yalıtım arızalarını önlemeye yardımcı olan bir sistemdir. Aynı zamanda, topraklama cihaz veya
binalarda meydana gelen kaçakları bir iletken aracılığıyla toprak bir alana iletir. Toprağa iletilmiş olan bu kaçaklar vasıtasıyla cihazların hasarlanması ve insanlarda elektrik çarpması oluşmasının önüne geçilmiş olur. Üzerinde önemle durulması gereken ve bütün binalar için uygulanması gereken topraklama işlemi, aynı zamanda kanuni bir zorunluluktur.

En Uygun Topraklama Nedir?

Topraklama işlemi uygulanırken pek çok konuya ve uygun bir şekilde topraklama yapmaya dikkat edilmesi gerekir. Peki, en uygun topraklama nedir? En uygun topraklama, farklı topraklama çeşitleri kullanılarak ilgili cihaz veya binanın en uygun şekilde korunmasını sağlamaktır. Topraklama çeşitleri kullanım amaçlarına göre dört kategoriye ayrılabilir. Bunlar temel, yıldırım, korunma ve işletme topraklamasıdır.

Topraklama Çeşitleri

Temel Topraklaması

Topraklama çeşitleri genel olarak aynı mantığa sahiptirler. Ancak kullanım amaçlarına göre farklılık gösterebilir. Bu topraklama çeşitlerinden ilki olan temel topraklaması, yönetmelik kurallarına uygun olarak yapılan yıldırıma karşı koruma tesisleri için ve kuvvetli akım tesisleri için kullanılır. Temel topraklayıcının, her tarafı betonla kaplanır. Bu işlem esnasında kullanılması gereken çelik şerit topraklayıcı dik bir şekilde yerleştirilir.

Temel topraklayıcı yerleştirilirken, son noktalar temel kısmının dışına çıkarılmalıdır. Ayrıca, esnek bir şekilde bağlantı yapılması gerekir. Bu topraklamanın bağlantı yerleri ise her zaman kontrol edilebilecek şekilde olmalıdır. Temel topraklaması yapılırken en küçük boyuttaki kesiti 30 mm x 3,5 mm olan bir çelik şerit ya da en küçük çap boyutu 10 mm olan yuvarlak bir çelik parça kullanılmalıdır. Kullanılan bu çelik, duruma bağlı olarak çinko ile kaplı olabilir. Bağlantı filizleri ise çinko ile kaplı bir çelikten yapılmış olmalıdır. Ayrıca, bağlantı kısımları ise korozyona dayanıklı bir çelikten yapılmış olmalıdır.

Yıldırım Topraklaması

Yıldırım topraklaması, yıldırım düşmesi olayına karşı elektrik tesisleri, cihazlar veya binalar korumak için uygulanan bir topraklama çeşididir. Bu topraklama çeşidinin kurulduğu yerde, yıldırım düşme ihtimali bulunan bütün iletkenler topraklayıcının üzerinden bağlanır. Topraklama çeşitleri arasında bulunan korunma topraklaması gibi de düşünülebileceği için, yıldırım topraklaması yapılırken iki adet topraklama birbirine bağlanır.

Diğer yandan yıldırım topraklamasının temel mantığı, yıldırım düşmesi sonucu meydana gelen yüksek gerilimin, elektrik tesisine ve binalara zarar vermeden toprağa iletilmesini sağlamaktır. Bu topraklama çeşidi, binalara düşen yıldırımların yangına yol açmaması ve insan hayatına zarar vermemesi amacıyla için toprağa iletilmesini sağlar.

Topraklama Çeşitleri

Korunma Topraklaması

Korunma topraklaması, daha çok yüksek gerilim tesislerine bağlanan bir topraklama çeşididir. Can ve mal güvenliği bakımından çok büyük önemi bulunan bu topraklamanın amacı, insanları yüksek gerilimin etkilerinden korumaktır. Bu topraklama çeşidinde, ilgili tesiste akım devresi içerisinde yer almayan tüm iletkenlerin topraklama tesisatı vasıtasıyla bir araya getirilip topraklanması sağlanır. Diğer yandan, korunma topraklaması alçak gerilim tesisleri içerisinde de koruma amaçlı olarak kullanılabilir. Ancak bu durumun getireceği bazı olumsuz durumlar olabilir.

İşletme Topraklaması

Topraklama çeşitleri içerisinde yer alan ve direkt topraklama ile endirekt topraklama şeklinde iki çeşide ayrılan işletme topraklaması, elektrik tesislerinde yer alan işletme akım devresindeki herhangi bir noktanın topraklanma işlemidir. Direkt topraklama yöntemi uygulanırken, topraklama empedansı dışında topraklama üzerinde başka bir direnç çeşidi bulunmaz. Endirekt topraklama çeşidi ise, olması gereken dirençler haricinde başka bir direnç ile yapılır. İşletme topraklaması, alçak ve yüksek gerilim tesislerinin her ikisinde de kullanılır. Bu topraklama çeşidi, fonksiyonları bakımından korunma topraklaması ile bazı benzerlikler içerir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.