Paratoner Ne İşe Yarar?

Paratoner, yüksek binalarda, cami veya kulelerde bulunan sivri uçlu metal bir aygıttır. Bu aygıt özellikle kalabalık yapılarda kullanılır. Bu aygıt, insanları yıldırımdan korur, paratöner nedir şeklindeki soruya verilecek kısa cevap budur. Paratonerin çalışma prensibi, elektrik yükünü toprağa vermesi esasına dayanır. Böylelikle yapı ve içindeki insanlar, yıldırımın yıkıcı etkisinden korunmuş olur.

Oldukça faydalı olan paratonerler, giderek yaygınlaşan aygıtlardır. Uçlarında bulunan sivri metal parça, elektrik akımını çeker, buradan elektrik akımı, kablolar vasıtasıyla, toprağa verilir. Yıldırım, yoğun bir elektrik akımı ihtiva ettiği için, ağaçları ikiye bölebilir, binaları yakıp küle çevirebilir. Bundan dolayı paratoner malzemeleri de önem arz etmektedir.

Paratöner Nedir?

İnsanlar için yaşamsal bir öneme haiz olan paratoner veya yıldırımsavar, insanları yıldırımdan koruyan aygıttır. Havadaki, elektrik yükünü kendisine çekip, toprağa aktarmaktadır. Ucunda sivri metal bir kısım olan ve kablolarla toprağa bağlanmış bir alettir. Basit bir mantığa bağlı olarak çalışmasına karşın, oldukça önemlidir.

Paratoner Ne İşe Yarar?

Paratönerin Görevi Nedir?

Yıldırım düşmesi sonucu insanların ölmesi, insanların yıldırıma karşı fazla ürkek olması sonucunu doğurmuştur. Yıldırım, insanlık tarihi boyunca en fazla korkulan doğa olaylarından biri olmuştur. Bununla beraber, insanların doğaya üstünlük kurması neticesinde yıldırıma karşı da bir çözüm arayışları başlamıştır. Bulunan çözüm gereği, yüksek binalar, ibadethaneler, kuleler gibi pek çok yerde kullanılan paratonerler, yıldırımın yıkıcı etkisini yok etmeyi başaran bir icat olmuştur. Elektrik akımını kendisine çeken paratoner, sonrasında bu elektriği toprağa göndermektedir.

Paratoner Malzemeleri Nelerdir?

Can ve mal güvenliği için büyük öneme sahip olan paratoner için, olması zorunlu paratoner malzemeleri gerekmektedir.

Paratoner direği: Paratoneri taşıyan direk.

Direk indirme kroşeşi: İndirme iletkenini, direk üzerine sabitler.

Yakalama ucu: Elektrik akımını yakalayan kısım.

Paratoner test klemensi: Topraklama direncinin ölçülmesini sağlayan kısım.

Duvar indirme kroşesi: İniş iletkenini duvar üzerine sabitler.

Kiremit kroşesi: İniş iletkeninin kiremit üzerine sabitlenmesini sağlar.

İndirme iletkeni: Paratonerin topraklamaya bağlar.

Bunların yanı sıra, koruma kelepçesi, koruma borusu kelepçesi, PVC hortum, termokaynak topraklama, topraklama elektrotu, bakır ekleme kroşesi diğer paratoner malzemeleri olarak sayılabilir.

Paratoner Ne Zaman Ortaya Çıkmıştır?

Paratoner, Benjamin Franklin tarafından 1752 yılında icat edilmiştir. Zaman içinde paratoner ne işe yarar sorusu daha sık sorulduğunda bu icadın çok önemli olduğu anlaşılmış ve hemen tüm yüksek ve kalabalık binalarda kullanılmaya başlanmıştır. Önleyici bir cihazdır ve yıldırım düşmeden tehlikeyi bertaraf etmesi bakımından can ve mal güvenliği açısından önem arz etmektedir.

Paratoner Ne İşe Yarar?

Paratoner Çeşitleri Nelerdir?

Paratoner kullanım alanlarına ve çeşitlerine göre dört başlık altında ele alınmaktadır. Bunlar:

  • Aktif Paratoner
  • Faraday Kafesi
  • Franklin Çubuğu
  • Radyoaktif Paratoner

Aktif Paratoner: Havadaki elektrik yükünü toprağa aktaran alettir.

Faraday Kafesi: Mekanı, dışarıdaki elektrik akımlarından koruyan muhafaza sistemidir.

Franklin Çubuğu: Korunması amaçlanan cismin veya yerin en yüksek noktasına sivri bir çubuk yerleştirilmesi esasına dayanır. Bu yöntemle spesifik alanlar korunabilir.

Radyoaktif Paratoner: Bu paratoner türünde kullanılan elementlerin insan sağlığı açısından zararlı olması nedeniyle, radyoaktif paratoner kullanımı, dünya çapında yasaklanmıştır.

Paratoner Nasıl Kullanılır?

Teknik bilgi ve birikim gerektiren bir iş dalıdır. Bundan dolayı uzman ekipler tarafından yapılabilmektedir.

Paratonerin yerleştirilmesinde uyulması gerekli belirli kurallar mevcuttur. Paratoner binanın en yüksek noktasından, 1,5 metre yükseğe konulur. Bunun yanı sıra paratonerin bağlantı parçalarının mutlaka toprak altına konulması gereklidir. Ayrıca, tüm parçalar, kumanda ve telefon tesisatından minimum 5 metre mesafede olmak zorundadır. Son olarak bağlantı noktaları, mutlaka ziftlenmelidir.

Bir önceki yazımız olan Reaktif Güç Nedir başlıklı makalemizde reaktif endüktif güç nedir, reaktif güç ve reaktif güç raporu hakkında bilgiler verilmektedir.