Paratoner Malzemeleri Nelerdir?

Doğa olaylarından bir tanesi olarak bilinen yıldırım, gök gürültüsü ile şimşeğin bir araya gelerek oluşturduğu bir elektrik boşalması olarak tanımlanmaktadır. Bu olayın önüne geçememekle beraber yıldırımdan korunma sistemleri arasında paratonerler de yer almakta ve tesisatının yapılması halinde olası bir yıldırım çarpmasından korunma sağlanmaktadır. Paratoner malzemeleri tesisatın yapılması için gerekli olup, yıldırımın her hangi bir canlı ya da cansız maddeye zarar vermesinin önüne geçilir. Yıldırımın direk toprağa iletilmesi adına paratoner sistemleri kullanılır.

Yıldırımdan Korunma Yolları

Yıldırımdan korunma yolları literatüre bakıldığı zaman iç yıldırımlık ve dış yıldırımlık olmak kaydı ile tercih edilir. Dış yıldırımlık koruma sistemleri yapıları ve can güvenliğini korumaya yarar. Aktif paratoner olarak bilinen ve paratoner malzemeleri ile bir araya getirilerek oluşturulan sistem ise bir dış yıldırımlık sistemidir. Elektrik yüklü olan boşalmaların en az dirençli yoldan çevreye zarar vermesi önlenir. Yıldırım düştüğü esnada yangın çıkması halinde, paratoner sistemi devreye girmekte ve etkili bir koruma alanı oluşturmaktadır. Paratoner fiyatı hemen her firmanın sunduğu ürünlerde farklılık gösterir.

Paratoner Malzemeleri Nelerdir?

Paratoner Malzemeleri

Paratoner sistemini bir araya getiren malzemeleri şöyle sıralayabilmek mümkün olur;

  • Paratoner Direği; paratoneri taşır.
  • Paratoner Direği Tespit Kelepçesi; direği sabitleştirir.
  • Direk Kroşesi; indirme iletkeninin üzerinde toplanmasını sağlar.
  • Kiremit Kroşesi; iniş iletkeninin üzerinde sabit kalmasını sağlar.
  • Duvar Kroşesi; iniş iletkenini duvar üzerinde sabitleştirir.
  • İndirme İletkeni; paratoneri toprakla bağlar.
  • Kontrol Klemensi; topraklama direnç ölçümünü sağlar.
  • Koruma Borusu; iniş iletkeni ile kontrol klemensi arasındaki dengeyi sağlar.
  • Koruma Borusu Kelepçesi; koruma borusunu tespit eder.
  • PVC Hortum; iletkenler içinden geçirilir.
  • Termokaynak Topraklama Elektrot Başlığı; iniş iletkenleri ile elektrotların bağlantısını yapar.
  • Topraklama Elektrodu; direnci düşürmek için toprağa sabitlenir.

Paratoner Tesisatının Çalışma Prensibi

Paratoner tesisatı, kurulum itibari ile devreye giren ve birçok malzemenin bir araya getirilerek kullanıldığı bir korunma tesisatıdır. Yıldırımın düşmesini engellemek amacı ile Franklin çubukları ile korunma da sağlanır. Paratoner tesisatını yaparken izlenecek olan sıra önemli olup, çalışma sırası etmeni göz önünde bulundurularak; test raporu, patent ve Fransız Atom Enerji raporu gibi sıralamalar takip edilmelidir. Paratoner fiyatı malzemelerin de değişkenliğine göre etkinlik gösterir.

Paratoner Tesisatını Kurma

Paratoner tesisatı, topraklama işlemi ile beraber yapılırken;

  • Kontrol klemens tespiti
  • Koruma borularının yerleştirilmesi
  • Topraklama direncinin ölçülmesi
  • İniş iletkenlerinin tespiti
  • İniş iletkenleri ve topraklama iletkenlerinin kontrol klemensine bağlanması
  • Paratoneri taşıyıcı görevi gören direk ile ikaz levhasının yerlerinin tespiti
  • Paratoner kurulumu yapılacak yere montaj ve iletkenlerin bağlanması şeklinde bir uygulama gerekir.

Bu uygulama yapılırken dikkat edilmesi gereken hususlar yer almakta ve tesisatın literatüre göre kurulmuş olması gerekmektedir.

Paratoner Malzemeleri Nelerdir?

Paratoner Tesisatı Esnasında Uygulanması Gerekenler

Paratoner malzemelerinin edinilmesi ile beraber yapılacak olan tesisat kurulumu esnasında şu etmenlere dikkat edilmelidir;

  • Aktif paratoner montajı, yıldırımdan korunma yolları ile koruma altına alınacak olan binaların en üst noktası hesap edilerek 1.5 m daha üste yapılmalıdır.
  • Tesisat işlemi esnasında bakır iletken malzemelerinin kullanılması önemlidir. Bu iletkenler %99.5 oranında ve saflıkta elektrolitik bakır olmalıdır.
  • Kurulacak olan tesisin ölçülmüş olan topraklama direnci, 5 Ohm ise sorun yok demektir. Bu değerden çok olan topraklama direnci, ek bakır çubuk kullanılarak düşürülebilir.
  • Bütün bağlantı noktalarının toprak altında ziftlenmesi gerekir.
  • Çatılarda paratoner montajı uygulanırken, TV anteni ya da telsiz varsa tesisata mutlaka bağlantısının yapılması gerekir.
  • Topraklama, telefon, yangın ihbar, kumanda tesisatı gibi kabloların 5 m uzaklıkta olması gerekir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.