Meger ile Topraklama Ölçümü

Toprağın elektrik akımını geçirdiği sırada verdiği tepki toprağın direncini tanımlar ve bu direnci ölçebilmek için meger denilen bir ölçüm cihazının kullanıldığı görülür. Meger ile topraklama ölçümü iletkenlerin nakil işlemi esnasında yaralanma, bayat izole yalıtkanlığının bozulması gibi durumların önüne geçer. Tesisata enerji akımının bağlanmasından önce yalıtkanlık kontrolünün yapılması yönetmelik gereğince öngörülmüştür. Topraklama ölçümü de bu esnada devreye girmekte ve toprağın ne kadarlık bir elektrik akımına dayandığını ölçebilmek için test yapılmaktadır.

Meger ile Topraklama Ölçümü

Normal Ölçüm

Topraklama megeri ile direnç ölçümü yapılırken, P ve C elektrotlarının toprağa derinlemesine ve aralarında en fazla 10 m bulunacak şekilde eşit uzaklıkta çakıldıkları görülür. Cihazda yer alan yeşil kablo E elektrotuna bağlanırken, sarı kablo P elektrotuna, kırmızı olan kablo da C elektrotuna bağlanır. Meger ile topraklama ölçümü işlemi bu kabloların bağlanmasının ardından başlar. Çubukların çakıldığı toprağın nemli olmasına özen gösterilmelidir. Toprak kuru ya da taşlı olur ise, bir miktar su ile nemlendirilmesi gerekir. Kabloların bağlantı maşaları üzerinden iyi bir şekilde tutturulmasına dikkat edilmelidir.

Topraklama Direnci

Toprağın elektrik akımını geçirdiği esnada gösterdiği tepki olarak tanımlanabilen topraklama direnci, meger ölçüm cihazının ortaya çıkış nedenini oluşturur. Toprak, bakır gibi elementlere oranla daha az iletken olmasına rağmen yeryüzünde doğal yollardan oluştuğu için tercih edilir. Elektrik akımı için alan yeterince büyük ise, direnç düşük bir etki gösterdiğinden ötürü toprak iyi bir akım aracı haline gelebilir. Topraklama ölçümü yapılırken kullanılan cihaz meger olarak bilinmekle beraber sadece direnci değil, öz direnç değerini de ölçmeye yarar.

Topraklama Öz Direnci

Meger cihazı ile beraber ölçüm yapılabilecek bir diğer alan topraklama öz direncidir. 4 kazıklı olarak bilinen öz direnç ölçümü, direnç ölçümüne oldukça benzerlik gösterir. Toprağın normal öz direnç olarak alınan değeri 1 metre küplük alanın içerisinde saklıdır. Öz direnç değeri, toprağın içerisindeki su miktarına ve yapısına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Her iletken maddenin toprağa karşı yalıtım işlemi, meger cihazı ile ölçülür. Yalıtkanlık dirençlerinin ölçümü esnasında, üreteç adı verilen el manyetosu ya da dijital meger cihazlarının kullanıldığı görülür. 100 değerinden başlayarak 5.000 değerine kadar giden volt akım üretimi söz konusudur.

Meger ile Topraklama Ölçümü

Toprak Ölçümünün Temel Prensibi

Toprak megeri cihazı ile yapılan topraklama ölçümünün temel prensibinde;

P: akım elektrodu

E: toprak elektrodu

C: potansiyel elektrot olarak yer alır. ABD Standart Bürosu tarafından 1915 yılında ortaya atılmış olan bu sistem günümüze geldiğinde hala aynı şekilde kullanılır. E ve C elekttorlarına sabit bir akım uygulanırken, E ve P arasındaki potansiyel fark ortaya çıkar. V/I işleminin yapılması ile beraber, alet toprak direnci olan R değerini ortaya çıkarır. Meger cihazların ölçümünde bu formül otomatik olarak cihaz tarafından yapılır.

Meger ile Hassas Ölçüm

Meger cihazı kullanılarak hassas ölçüm yapılabilir. Toprak ölçümü yapılırken hassas değerde işlem yapabilmek için cihaz üzerindeki anahtar kademesi 2.000 ohm’ye getirilir. Test işlemi sırasında LED’ler de aktif duruma getirilir ve toprak direnci düşük çıkar ise anahtar 2000 ohm’ye ya da 20 ohm’ye kadar indirilir. Cihazda çıkan değer, topraklanmış elemanların direncidir. Hassas ölçüm esnasında meger cihazındaki kablolar elektrotlara bağlanırken kabloların birbirlerine değmemelerine özen gösterilmelidir. Çubukların toprak dirençleri çok yüksek çıkarsa, büyük ölçüde yanlış bir hesaplama durumu söz konusu olur. Çubukların kesinlikle nemli toprağa batırılmasına dikkat edilmeli ve kabloların bağlantısı kontrol edilmelidir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.