Kompanzasyon Sistemi Nasıl Olmalıdır?

Kompanzasyon uygulaması, elektrik hatları üzerinde güç kaybının engellenmesi açısından oldukça önemli sistemlerdir. Bu sistemler voltaj ve aktif enerji arasındaki gerilimi ideal seviyeye getirmek için oldukça önemli sistemlerdir. Bunun yanı sıra Kompanzasyon sistemi kullanılan bölgeye göre doğru ölçüm ve analizler yapıldıktan sonra kurulmalıdır. Kompanzasyon uygulamaları genel anlamda gerilim ve akım arasında meydana gelen değişimlere engellemek için yapılan uygulamalar olarak nitelendirilmektedir. Dolayısıyla voltaj ve akım arasındaki farkı ideal düzeye getirilmesi için kompanzasyon sistemleri oldukça önem arz etmektedir.

İdeal Kompanzasyon Sistemleri Nelerdir?

Ülkemizdeki yer alan mevzuata göre kompanzasyon sistemleri konusunda doğru bir şekilde uygulama yapabilmek ve doğru bir değerlendirme yapabilmek için reaktif güç değerlerinin bilinçli bir şekilde bilinmesi gerekmektedir. EPDK mevzuatına göre reaktif güç değerleri endüktif sistemleri için %20 iken kapasitif yükler için bu oran %15 olarak açıklanmıştır. Bilindiği üzere kompanzasyon sistemi voltaj ve akım arasındaki gerilimin sıfıra yaklaşmasını sağlayarak aradaki yüksek gerilimin ideal seviyeye çekilmesini sağlayan sistemlerdir. Bu sistemler güç oranlarına göre iki başlık altında değerlendirilmektedir. Bunlar; endüktif yükler ve kapasitif güçler için kullanılmaktadır. Endüktif yükler için kompanzasyon sistemine kondansatör cihazı da dahil edilmelidir. Ancak kapasitif yükler için böyle bir uygulama yapmaya gerek yoktur.

Kompanzasyon Sistemi Nasıl Olmalıdır?

Kompanzasyon Sistemlerinde Anahtarlama Türleri Nelerdir?

Kompanzasyon sistemlerinde doğru bir yorum yapabilmek için anahtarlama modüllerinin ve türlerinin iyi bir şekilde bilinmesi gerekmektedir. Dolayısıyla doğru bir kompanzasyon uygulaması nasıl olması gerektiği konusunda fikir beyan edebilmek ve değerlendirme yapabilmek kompanzasyon sistemlerinin anahtarlama modüllerine göre ele alınması gereklidir. Bu kapsamda kompanzasyon sistemlerinin anahtarlama modüllerine göre 4’e ayrıldığını söylemek mümkün olacaktır. Bunlar

  • Kontaktör anahtarlama modüllü kompanzasyon mekanizması
  • Tristör anahtarlama modüllü kompanzasyon mekanizması
  • Statik anahtarlama modüllü kompanzasyon mekanizması
  • Plus statik anahtarlama modüllü kompanzasyon mekanizmasıdır.

Tristör uygulamaları, üç tristör tetiklemeli olarak da isimlendirilmektedir. Tristör uygulamalarında akım ve voltaj arasında faz farkı sınıra indirgenir ve reaktif enerjinin ortaya çıkışı engellenmektedir. Plus statik anahtarlama sisteminde ise kompanzasyon panosu tekniği kullanılmaktadır.

Kompanzasyon Sitemlerinde Filtreleme Özellikleri Nelerdir?

Kompanzasyon sistemlerinin nasıl olması gerektiği konusunda filtreleme özelliklerinin bilinmesinin önemi büyüktür. Filtreleme özelliklerine göre kompanzasyon sistemleri ele alınırsa; bu sistemleri 2 grup altında incelemek mümkün olacaktır. Bunlar;

  • Harmonik Filtreli Sistemler
  • Filtresiz Kompanzasyon Sistemleridir.

Harmonik filtresiz sistemlerde rezonans oluşumu kolay bir şekilde tespit edilebilmektedir. Bu çerçevede kompanzasyon panosu üzerinde şebekenin ideal şekilde çalışabilmesi için yapılması gereken sisteme filtreleme özelliğinin dahil edilmesidir. Bu işlem gerçekleştikten sonra reaktif enerjinin ortaya çıkışı engellenecektir.

Kompanzasyon panosu kurulum işlemlerinde yoğun bir şekilde tercih edilen yöntem genellikle filtresiz kompanzasyon sistemleridir. Hatlarda meydana gelen rezonans etkisi, filtresiz kompanzasyon sistemlerinde arıza ve problemlere neden olabilmektedir. Ancak pasif filtreli özellikteki kompanzasyon sistemlerinde rezonans etkisi oluşmadığından böyle bir risk söz konusu değildir.

Kompanzasyon Sistemi Nasıl Olmalıdır?

Kompanzasyon Sistemi Neden Önemlidir?

Kompanzasyon sistemi öncelikle reaktif ceza gibi durumlarla karşılaşmamanız açısından önem teşkil etmektedir. Ancak her şeyden evvel bu sistemler mal ve can güvenliğiniz için oldukça hayati bir öneme sahiptir. Bunun yanı sıra kompanzasyon sistemleri yangın risklerinin minimize edilmesini, şebeke arızalarının ortaya çıkmaması açısından da önemlidir.

Kompanzasyon Yöntemleri Nelerdir?

Daha öncede belirtildiği üzere kompanzasyon sistemlerinin yöntemleri uygulama yapılacak alanın yüklerine göre belirlenmektedir. Dolayısıyla kompanzasyon uygulamalarında yüke göre tercih edilebilecek yöntemler şu şekildedir;

  • Sabit kondansatör bataryası aracılığıyla kısa devre direncini arttırmak,
  • Anahtarlama mekanizmalarında kondansatör tekniğini kullanmak,
  • Tristör sistemlerini kompanzasyon uygulamalarına dahil etmektir.

Bir önceki yazımız olan Topraklama Malzemeleri Nelerdir? başlıklı makalemizde Elektrot topraklama malzemeleri, topraklama malzemeleri ve topraklama nasıl yapılır hakkında bilgiler verilmektedir.