Trafo Binası

Elektrik dağıtım birimlerinden gelen yüksek voltajlı elektriklerin son tüketim yerlerine istenilen seviyede verilmesini ve enerji verimliliğinin sağlanabilmesi için trafo binası yapılır. trafo binaları içerisinde gerekli güvenlik sistemleri, elektrik panolarından oluşmaktadır. Şehir merkezlerinin belirli noktalarına, fabrika girişlerine, enerji üretim merkezlerine trafo merkezleri kurulur. Trafo merkezleri kurulurken önce bir tasarım yapılması ve yapılan tasarıma göre yerleştirmelerin düzgün ve planlı yapılması gerekir.

Trafo Merkezleri Tasarımı

Trafo merkezlerini tasarlamadan önce trafo nedir tanımlamak gerekir. Trafo dağıtım merkezinden gelen 220 volt elektrik akımını 12 volt ve daha düşük değerlere çeviren sistemdir. Trafo binası tasarımlarını yaparken izlenmesi gereken yollar şunlardır:

  • Trafoya neden gerek duyulduğunu gösterir gerekçeli raporun hazırlanması,
  • Kullanılacak transformatör güç hesabının doğru yapılması,
  • Gerilim düşümünün hangi değerde yapılacağının hesaplanması,
  • Isınma kontrollerinin hesaplanarak kablo kesitlerinin belirlenmesi,
  • Kompanzasyon hesabı ve kısa devre hesaplarının yapılması,
  • Keşif yapılarak yaklaşık maliyet değerinin çıkartılması,
  • Yerleşim planının hazırlanması,
  • Yapılacak montaj ve mimari projelerin hazırlanması gerekir.

Trafo Binası

Trafo Merkezi Güvenliği

Trafo binası güvenliği her zaman önemlidir ve sürekli takip edilmelidir. Büyük tesisler için kurulan ya da şehir ana şebekesi için kurulan trafo merkezlerinin kamera sistemi ile 24 saat takip edilmesi gerekir.

Trafo merkezlerinin çevre güvenliği için aşamalı sınır bölgeleri belirlenmelidir. İzinsiz yapılan girişlerde ilk sınır geçildiğinde sistem uyarı sinyali vermelidir. İkinci sınır bölgesi geçildiğinde ön alarm sistemi devreye girmeli, üçüncü ve son sınır bölgesine gelindiğinde sesli alarm sistemi devreye girecek şekilde güvenlik önlemi oluşturulmalıdır.

Trafo İş Güvenliği Levhaları

Trafo binası bulunan tüm yerlerde iş güvenliği tedbirlerinin tamamı eksiksiz olarak alınmalı ve çeşitli uyarı levhaları kullanılmalıdır. İş güvenliği yönetmeliğinde belirlenen işaret ve renkler kullanılarak tüm bilgilendirmeler yapılmalıdır. Tüm işaret levhaları açıkça görülebilecek şekilde yerleştirilmelidir. İş güvenliği işaret levhaları belirli mesafeden rahat görünebilir ve anlaşılır simgelerden oluşmalıdır.

Trafo Binalarında Nelere Dikkat Edilmeli

Trafo merkezlerinin bulunduğu yerlerde sürekliliğin sağlanabilmesi için jeneratör bulunmalıdır. Jeneratör ile trafonun farklı bölümlerde olması gerekir. Trafonun bulunduğu bölüm ayrılmış olmalıdır.

Trafo merkezi tasarımlarında, trafoların ve jeneratörlerin yerleştirileceği yerlerin nokta olarak belirtilmesi gerekir. Jeneratör ile trafo bağlantı kablolarının kanal yerleri belirlenmeli ve özel yalıtımlı olarak yapılmalıdır. Transfer panosu jeneratörden ayrı ve uzak bir noktaya kurulmalıdır. Jeneratör çalışma başladığında ısı yayacağı için diğer pano sistemlerinin farkı ortamlarda olması gerekir. Jeneratör yerine montajı yapılırken özelliklerine göre kenar boşlukları bırakılmalıdır.

Normalinden uzun ve korumasız kablolar birçok tehlike oluşturacağı için kabloların mutlaka kanal içerisinde taşınması gerekir. Trafolar için hazırlanan odaların boyutlarının standartlara uygun olarak yapılması gerekir. Odaların uygun havalandırma sisteminin olması, trafo kullanım sistemini anlatın broşürlerin bulunması gerekir.

AG panoları duvara çok yakın ve sıfır olmamalıdır. Arka bölümünde çalışılabilecek alan bulunmalıdır. Transformatörlerin elektrik bağlantı noktalarına tesadüfen dahi olsa temas olmayacak şekilde yerleştirilmesi ve güvenlik tedbirinin alınması gerekir.

Trafo Binası

Trafo Binasında Bulunan Elemanlar

Trafo binalarında, güç trafoları, izolatörler, bara elemanları, koruma düzenekleri, kumanda elemanları, OG panoları, AG panoları, topraklama düzeneği, aydınlatma sistemi, havalandırma sistemi, yangın söndürme düzeni bulunmaktadır. Trafolar bu merkezin en önemli elemanıdır.

Trafo merkezlerinde ring sistemi, enerji sürekliliğinin sağlanması için mutlaka olması gereken sistemdir. Enerji kesintisi ya da arıza oluştuğunda ring şebekesi sayesinde yük diğer merkezden beslenmeye başlar ve enerji sürekliliği sağlanır. Genellikle orta gerilim şebekelerinden ring sistemi bulunmaktadır. Panoların giriş ve çıkış bölümünde gerilim kontrol panosu bulunur.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.