Yıldırımdan Korunmak İçin Ne Yapmalıyız?

Yıldırım olayı, yağmurlu havalarda bulutlar ile yer arasında gerçekleşen elektrostatik deşarj olayına denilmektedir. Havanın yalıtkan özelliği vardır. Ancak nemli ve yağmurlu havalarda yalıtkan özelliği azalır ve yıldırım düşme ihtimali yükselir. Yıldırım düşme olayı çok hızlı gerçekleşmekte ve bulut ile yer arasında elektrik deşarjı yaklaşık 10 ile 30 mikro saniye arasında gerçekleşmektedir. Bu nedenle dünyanın her yerinde yıldırımdan korunma yöntemleri kullanılmaya çalışılmaktadır.

Korunma Yolları

Yıldırımdan korunmak için ne yapmalıyız? Normal şartlarda yağmurlu havalarda bir insanın üzerine yıldırım düşme ihtimali yok denecek kadar azdır. Ancak imkansızda değildir. Özellikle yağmurlu havalarda dikkatli olmak gerekir. Uzmanların yapmış olduğu araştırmalarda yıldırım düşme ihtimali yüksek olan bölgelerde, insan derisinde karıncalanma, saçlarda dikleşme ve vızıltı sesine benzer bir ses olduğu belirtilmektedir. Bu durumlar gözlemlendiğinde o bölgeden hızla uzaklaşmak gerekir.

Yıldırımdan Korunmak İçin Ne Yapmalıyız?

Alınacak Tedbirler

  • Yıldırımdan korunma yöntemleri olarak bir takım tedbirler alınabilir. Bunlar,
  • Yüksek binalar için paratoner kullanmak,
  • Yağışlı havalarda mümkün olduğu kadar kapalı alanlarda kalmak dışarıya çıkmamak,
  • Yağmurlu havalarda ağaç ve elektrik direkleri gibi sivri yapılardan uzak durmak,
  • Su birikintisi olan alanlardan uzak durmak,

Kapalı bir alan bulamadığınızda insan topluluğundan uzaklaşmak ve uygun bir yere çömelerek ayaklarınızı birleştirmeli ve kafanızı öne doğru eğmelisiniz.

Şemsiye ucu sivri ve metal aksamdan oluşacağı için tehlikeli olabilecektir. Bu nedenle hızlı bir şekilde kapalı alana gidilmeli ya da şemsiye kapatılmalıdır.

Yıldırımdan korunma yöntemleri arasında en iyi seçenekler otomobiller ve binalardır. Otomobillerin ıslak lastikleri elektriği toprağa ileteceği için güvenlidir.

Paratoner Sistemleri

Yıldırımdan korunmak için ne yapmalıyız diye düşündüğümüzde hepimizin aklına paratoner gelmektedir. Paratoner sistemleri yüksek binaların tepelerine, vericilere, elektrik santrallerine, kulelere, minarelere vb. yüksek ve sivri yapılar üzerine takılır. Paratonerin amacı, bulutların çarpışması sonucu oluşacak olan yüksek elektrik enerjisinin yere aktarılması aşamasında, bu yüksek gerilimin can ve mal güvenliğine zarar vermemesi için elektrik akımını yakalamak ve topraklama sistemi ile toprağa aktarmaktır. En iyi yıldırımdan korunma yöntemleri arasında yer almaktadır.

Yıldırımdan Korunmak İçin Ne Yapmalıyız?

Paratoner Nasıl Yapılır?

Dünyanın her yerinde yıldırımdan korunma yöntemleri olarak paratoner üretimleri yapılmaktadır. Paratoner sistemleri, sivri uçlu metal çubuk, uzatma direği, iletken kablo ve topraklama levhalarından oluşmaktadır. Binaların en yüksek yerine direk vasıtasıyla sivri uçlu iyon yüklü metal çubuk bağlantı aparatları ile bağlanır.

Bu metal çubuk, dışı yalıtım özellikle iletken tel ile binanın dış yüzeyinden, toprak seviyesine kadar indirilir ve burada önceden hazırlanmış olan topraklama alanına gömülü bulunan topraklama levhalarına bağlanır. Yıldırım düşme olayı gerçekleştiğinde elektrik akımı hiçbir yere zarar vermeden toprağa aktarılmış olur.

Etki Alanı

Yıldırımdan korunmak için neler yapmalıyız öncelikle kapalı alanlara girmeliyiz. Çünkü kapalı alan binaların üzerinde paratoner bulunmakta ve bu yıldırım olaylarının zarar vermesini önlemektedir. Yüksek bir binanın üzerine yapılan paratoner sisteminin özelliklerine göre etki alanı bulunmaktadır. Paratoner sistemi kurulmadan önce çeşitli hesaplamalar yapılır. Bu hesaplamalar ile mümkün olduğu kadar geniş bir etki alanı oluşturulmaya çalışılır.

Paratoner özelliğine göre bina yakın çevresine düşebilecek bir yıldırım olayı bu paratoner tarafından yakalanacaktır. İyi hesaplanmış bir paratoner, takılı olduğu binayı koruduğu gibi belirli bir alan çapında bulunan yerleri de korumuş olacaktır.

Paratoner sisteminde kaliteli ürün kullanmak ve kapasitesini geniş tutmak daha geniş alanların korunmasını sağlayacaktır. Ayrıca paratonerin tek başına kaliteli olması yeterli değildir. Topraklama sisteminin de standartlara uygun olarak yapılmış olması gerekir.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.