Paratoner Tesisatı

Yıldırımdan korunmak için iç ve dış korunma sistemi gerekmektedir. Genel olarak yıldırım iletkenleri olarak adlandırılan, yereldeki dış yıldırımdan korunma sistemine, paratoner sistemleri denilmektedir. Genellikle bina dışındaki yıldırım akımının çoğunun toprağa yayılmasını sağlamak için yıldırım önleyiciler, boşalmalar ve topraklama kullanılmaktadır. Dahili yıldırımdan korunma amacı, binalarındaki elektrik ve elektronik sistemlerin yıldırım düşmesi sırasın da meydana gelen yüksek voltajlardan korumak içindir.

Bina sakinleri konuttaki dış yıldırım korumasını göreceli olarak kolayca kontrol edebilirler. Çatı sırtına kalın bir metal tel bağlıysa, ya da bir binanın dış duvarına bir telin girdiği bacaya bir dirsek bağlıysa, büyük olasılıkla yıldırım koruma sistemidir. Yıldırımlara karşı doğru ve iyi bir koruma elbette güvenilir paratoner sistemleri ile uğraşan uzmanlar tarafından yapılmalıdır.

Paratoner Tesisatı

Kurulum Önerileri

Ev sahipleri ilk önce evlerinin yıldırımlara karşı ne kadar savunmasız olduklarını ve şu anda ne tür bir korumaya sahip olduklarını kontrol edecek bir uzmanla görüşmelidirler. Müstakil evler, yüksek binalar ve yamaç evleri özellikle fırtınalara açıktır. Okullar veya huzur evleri gibi özel binalar da yıldırımdan korunma sistemleri ve düzenli bakımları gerekir. Uzmanlar, yıldırımdan korunma sistemlerinin kurulmasını, aynı zaman da tek başına müstakil evler ve savunmasız bölgelerde çok aileli evler için önermektedir.

Elektrik Boşalmaları

Atmosferin elektrik iletkenliği temel olarak elektrik alanı içinde hareket eden pozitif ve negatif iyonlardan kaynaklanır. Hava iletimi yüksekliğine bağlı olarak artmaktadır. Atmosferde gözlenen elektriksel boşalmalara yıldırım denilmektedir. Pozitif ve negatif elektrik yüklerinin farklı alanlarındaki konsantrasyondan kaynaklanmaktadır. Böylece, bir elektrik alanı yaratılır ve yoğunluğu büyük değere ulaştığında, gök gürültüsü hava perforasyonu ile patlar ve bir kıvılcım oluşturur. Bir yıldırım patlamasındaki potansiyel fark milyonlarca volt üretmesidir.

Paratoner Nedir?

Çeşitli yıldırım koruma sistemlerinin kurulumu, evin çatısının yapıldığı malzemeye bağlı olmaktadır. Her yıldırım muazzam bir güç üretmektedir. Bu yüzden paratoner nedir sorusuna yanıt olarak yıldırımdan korunma sistemi denilmektedir. Paratoner tesisat sistemleri metal yapılara ve yapı elemanlarına kurulmaktadır. Paratoner tesisatı teknisyenler tarafından yapılmalıdır. Paratoner tesisatı kurulumun da hava koşullarına bakılmaksızın yeterli topraklamanın sağlanması gerekmektedir. Paratoner sisteminin güvenilir ve uzun süreli çalışması, yetkili kontrol cihazlarının tümünün ve elemanlarının periyodik olarak kontrol edilmesiyle sağlanmaktadır.

Paratoner Sistemleri

Yıldırımdan korunma sistemi kurarken, en önemli noktalardan biri, yıldırım alıcı kısımdan, alt iletkenden topraklama sistemine kadar tüm sistemin elektriksel iletkenliğidir. Yıldırım akımının düzgün akışı için bu yapılmalıdır. Bu nedenle, tüm derzler, korozyona dayanıklı malzemelerden yapılmalıdır. Bir yıldırım önleyici, bir elektrik hattı ve bir topraklama iletkeninden oluşmaktadır. Bir yıldırımdan korunma sisteminin kurulması, bu elemanları birbirine monte etmekten ve güvenilir şekilde bağlanmasından oluşmaktadır.

Paratoner nedir, görevi nedir gibi sorulara ek yanıt olarak, yıldırımın içinden geçeceği kontrollü bir geçiş sağlayan mekanizmadır. Aksi takdirde paratoner olmadan tehlikeli bir durum söz konusudur. Paratoner bir ucu uzun ve diğer ucu toprağa bağlı olan bir elektrik iletkenidir. Yıldırım önleyici bir sistemin tasarımı ve özellikleri olan standart değerleri bulunmaktadır.

Paratoner Tesisatı

Paratoner Kurulumu Aşaması

Yıldırım sistemi kurşun ve topraktan oluşmaktadır. Kurşun sistemi başak tipi veya iyonizasyon tipi olabilmektedir. Geniş bir yüzey alanına sahip binalar için, tavan teli yıldırım önleyici tercih edilmektedir. İyon tutucu, iyonları atmosferin alt katmanına yayar, böylece bu alanda daha düşük elektriksel direnç oluşturur. Bu, yıldırımı daha etkili bir şekilde toplamaktadır. Birkaç düzine ile birkaç yüz metre arasın da değişen çeşitli türleri bulunmaktadır. Kurşun sistemi, akımı toprağa yönlendiren iletkenleridir. Düzenlemeleri duvarlar boyunca dikey ve çok sayı da katot kablosu korumak istediğiniz tesisatın genişliğine bağlıdır. Katot kanalları, 8-10 mm çapında özel işlem görmüş demirden, çinkodan veya bakırdan oluşmaktadır. Topraklama, metal şeritler veya toprak elektrotlarından oluşmaktadır ve toprak direnci çok düşük olmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.