Paratoner Ölçümü Nasıl Yapılır?

Paratoner ölçümü ve bakımı yılda bir kere yapılmak zorundadır. Bu işlem kanuni bir zorunluluktur. Peki paratoner ölçümü nasıl yapılır? İşte paratoner ölçümü ve paratoner ile ilgili tüm bilgiler…

Paratoner Nedir?

Paratoner, yıldırım ve yıldırımın etkilerinden kurtulmak için kullanılan bir alettir. Diğer bir adı ise yıldırımsavar olarak adlandırılır. Paratonerin çalışma mantığında havayı delerek en kolay şekilde elektrik yükünün toprağa aktarılması işlemi vardır. Eğer bulutta bulunan yük eksi ise, zıt kutuplar birbirini çeker ve topraktan artı yükler bir iletken aracılığı ile paratoner başlıkta toplanır. Paratoner, iki bulutun birbirine çarpışması, sürtüşmesi ya da elektronlarının boşalması sonucunda ortaya çıkan şiddetli ışık patlamasına engel olmak için kullanılır. Yüksek binaların ya da yüksek yapıların zarar görmemesi için oluşan yıldırımların toprağa aktarılmasını sağlar.

Paratoner Ölçümü Nasıl Yapılır?

Paratoner Ölçüm İşlemi

Topraklama tesisatı için yapılan ölçüm paratoner ölçümü için de uygulanır. Eğer binada doğru ve sağlıklı bir topraklama varsa, paratoner topraklanması işleminde eş potansiyel bara yapılır. Yapılan topraklama sağlıklı ve doğru değilse, bu durumda mecburen harici bir toprak hattı kurulması gerekir. Bina dışarısında bulunan alana toprağın yaklaşık 20-45 cm altına, mümkünse dokulu ve sıkı bir toprak tercih edilerek topraklama levhaları gömülür. Topraklama levhaları yerine topraklama çubukları da gömülebilir. Bu uygulamadan sonra direnç ölçümü yapılır. İdeal ölçüm 10 ohm olmalıdır. Eğer değer 10 ohm’dan yüksek çıkarsa çubuk sayısı artırılmalı ve değer 10 ohm olana kadar çubuk ekleme işlemine devam edilmelidir. Paratoner ölçümü bu adımlar izlenerek yapılmalıdır.

Paratoner Bakımı

Paratoner bakımı, paratoner uygulamasında yapılan bütün işlemlerin ve uygulamada kullanılan ekipmanların kontrol edilmesine denir. Yapının dışarısında yer alan ve paslanmaya yüz tutmuş olan ekipmanların bakımının mutlaka yapılması gerekir. Paratoner uygulamasında en çok sorun çıkaran parçalar kaynak ve bağlantı noktaları ile korozyona uğraması muhtemel olan parçalardır.

Paratoner bakımı esnasında, paratoner başlığı ve bağlantı noktaları kontrol edilir. Bu kısımda yakalama ucu ve iniş iletken kısımları önemlidir. Bu noktada eğer bağlantı gevşek ise sorunlar ortaya çıkabilir. Test esnasında ölçüm değeri istenilen değerde çıkmamışsa toprak içerisinde olan çubuklar değiştirilmeli ve ek çubuklar eklenmelidir. Sonuçta paratoner ölçümü ve bakımı tüm işlemin düzgün işlemesi ve doğru olması için gerekli bir işlemdir.

Paratoner Ölçümü Nasıl Yapılır?

Paratoner Ne İşe Yarar?

Paratoner, yıldırımdan korunmak için kullanılan bir alettir. Paratonerler ile bina ve tesislerin yıldırımdan korunması amaçlanır. Stadyumlar, köprüler, camiler, depolar ve petrol ofisleri gibi alanlara paratoner aleti takılabilir. Bu tür alanlarda topraklama ve paratoner tesisi yapılması kanun ile mecburi kılınmıştır. Paratoner sisteminin çeşitleri vardır. Paratoner kurulacak yere göre paratoner çeşitlerinden uygun olanı seçilmelidir. Paratoner çeşitlerinde modellere göre fiyat farklılıkları olabilmektedir.

Paratoner Montajlama İşlemi Aşamaları

Paratoner montajlama işleminde şu aşamalar uygulanır:

  • Yıldırımdan korunmak istenilen alanların en yüksek noktasından yaklaşık 1,5 m yükseğine paratoner montajlama işlemi yapılır.
  • Paratoner işleminde bakır malzemeler kullanılır. Bakır malzemeler elektrolit bakır ve %99,5 saflıkta olmalıdır.
  • Paratoner sistemin kurulacağı alanın daha önceden topraklama ölçümünün yapılması gerekir. Topraklama direnci 5 Ohm ise sorun yoktur. Eğer direnç 5 Ohm’dan yüksek ise bakır çubuklar kullanılır ve direncin düşürülmesi sağlanır.
  • Bağlantı noktalarının hepsi toprak altına işlenmelidir.
  • Çatılar için paratoner işlemi yapılacaksa Tv antenleri veya telsiz gibi aletler varsa bu aletlere paratoner sistem bağlanmalıdır.
  • Can ve mal güvenliği için paratoner montajlama, bakım ve ölçüm işlemi yönetmeliğe uygun olarak yapılmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Topraklama Malzemeleri Nelerdir? başlıklı makalemizde Elektrot topraklama malzemeleri, topraklama malzemeleri ve topraklama nasıl yapılır hakkında bilgiler verilmektedir.