Reaktif güç ihtiyacı sabit olan yükler için kompanzasyon, sabit bir kondansatör grubu ile sağlanabilir. Fakat pek çok tesiste reaktif güç gereksinimi devamlı olarak değişir. Böyle durumlarda, farklı güçlerdeki kondansatör gruplarını reaktif güç gereksinimine uygun olarak devreye alıp devreden çıkartan otomatik kompanzasyon sistemleri kullanılır.

Öncelikle kondansatör arızalarının önüne geçmek için, kompanzasyon sistemlerindeki kondansatörlerin düzenli aralıklarda kontrollerinin ve bakımlarının yapılması gerekir.

En sık karşılaşılan kompanzasyon arızaları

► Kompanzasyon sistemlerinde en çok görülen arızalardan biri, kondansatörlerin arızaya geçmesi ve zaman içinde kapasitesinin azalmasıdır. Bunun nedenleri,  soğutma yetersizliğine bağlı olarak yüksek sıcaklıktaki kompanzasyon panolarının ömürlerinin kısalması, harmoniklerin veya üzerinde kalan şarj gerilimin sebep olduğu darbe akımlarıdır.

Böyle bir durumda, kondansatör büyük hasar görmüş ise kondansatör değiştirilir. Eğer kondansatörde ciddi bir tahribat yoksa; duruma göre kondansatör düşük gerilimde çalıştırılabilir. AC gerilimde büyük direnç gösteren yüksek değerdeki paralel bobin bağlantısı yapılabilir yada yarı iletken anahtarlama elemanları ile iletime geçerek devreye alınır. Bu sayede kondansatörün uğrayacağı darbe akımları, gerilim düşümleri ve elektriksel zorlamalar engellenmiş olur. Kondansatörün zarar görmemesi için şebekede oluşabilecek harmoniklere karşı  filtre uygulaması gereklidir.

Kondansatör arızalarının önüne geçmek için, kompanzasyon sistemlerindeki kondansatörlerin düzenli olarak kontrollerinin yapılması gerekir. Bu anlamda  kondansatörlerin dielektrik dayanımları kontrol edilmeli ve harmonik değerlerin ölçümü yapılarak dielektrik dayanımlarla karşılaştırılması gerekir.

► Termal kameralar yardımıyla arızalı kondansatör tespit edilebilir. Kondansatör bankının, termal kamera ile test işleminden 1 saat önce enerjilendirilmesi gerekir. Kontrol sırasında, bağlantı noktaları ile soğutma malzemelerinin çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Birbirine temas etmemiş, gevşek bağlantılarda direnç yüksek olur, bu da sıcaklık artışı yapar. Termal kamera ile bu noktalar tespit edilebilir. Kondansatör bankının bütünü ile birlikte kondansatörler ayrı ayrı da kontrol edilmeli ve kondansatörler arası sıcaklık farkının yüksek olmamasına dikkat edilmelidir.

► Ani yük değişimlerinin kompanze edilmemesi ve kapasitans değerinin azalması da kondansatör sistemlerinde arızalara neden olur. Ani yük değişimlerinde anahtarlama elemanları (tristör vs.) kullanılarak devreye girmesi gereken kondansatör çok hızlı ve kısa bir sürede yük değişiminde kompanzasyonu sağlar. Kapasitans değerinin azaldığını anlamak için, sistem düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir. Bu kontrollerde, sistemdeki akım ve gerilim ölçümleri, sayaç durumları, kondansatörlerin kapasitansları ölçülür ve rapor edilir. Bu sayede hem oluşabilecek arızalar önceden tespit edilmiş olur, hem de aktif, reaktif, kapasitif ve endüktif değerler kontrol edilerek tolerans değerleri sınırları içerisinde olması sağlanmış olur.

► Kondansatör sistemlerinin bakımı ve onarımı çok dikkatli yapılmalıdır. Çünkü kondansatörler devrede olmasalar bile hayati risk taşıyan bir gerilimi uzun süre üzerlerinde tutabilirler. Dolayısı ile kondansatörler  deşarj üniteleri ile birlikte kullanılmalıdır.

► Kondansatör bankında bakım işlemi önce göz kontrolü ile başlar. Isınmış, kararmış, rengi değişmiş elemanlar olabilir. Sistem alanı nemli ise arıza oluşma ihtimali daha yüksektir. Tozlu ve kirli parçalar yüksek vakumlu emicilerle temizlenmelidir. Temizlikten sonra yağ buharı ve partiküller, ekipmanların bağlantılarında korozyona ve kaçak iletkenliğe sebep olabilir. Bu sebeple kondansatör sistemine enerji verilmeden önce faz-faz ve faz-nötr bağlantı noktalarındaki yalıtım ekipmanları kontrol edilmelidir.

Bir önceki yazımız olan Reaktif Ceza Sınırı başlıklı makalemizde reaktif ceza nedir, reaktif ceza oranları ve reaktif ceza sınırı nedir hakkında bilgiler verilmektedir.