Halk arasında trafo diye adlandırdığımız transformatörün herhangi bir bobininden zaman içerisinde farklılaşan bir akım geçerse yani geçen alternatif akım nüvede zaman içerisinde değişen bir alan meydana getirirse nüvede bulunan manyetik elektrik alanı diğer bobinleri de etkiler ve diğer bobinlerde oluşan gerilim endüklenmiş hale gelir. Bu normal bir trafonun çalışma biçimidir.

Yüksek gerilim trafolarında üç tane trafo sargısı bulunur. Bunlar; yıldız, üçgen ve zikzagdır. Biz bu üç fazlı trafoların bağlantı gruplarını ve açılarını yazımızda inceleyelim.

Yıldız Bağlantı

Yıldız bağlantnın sembolü “Y” harfidir. Hem sekondere hem de primere aynı şekilde uygulanan bağlantı yıldız bağlantıdır. Yıldız bağlantıda fazlara ait sargıların bir ucu diğer uçla birleştirilir. Bu birleşen noktaya ise yıldız noktası ya da nötr noktası denir. Bu nedenle yıldız bağlantı daha çok nötr yani sıfırlama bağlantının istenildiği yerde kullanılır.

Üçgen Bağlantı

Üçgen bağlantının sembolü “D” harfidir. Bu üçgen bağlantı da yıldız bağlantı gibi hem sekondere hem de primere uygulanabilir. Üçgen bağlantı sekonder için de primer için de aynı özellikleri gösterir. Üçgen bağlantıda fazlara ait olan sargı alanları tam bir üçgen oluşturduğu için kapalı devre meydana gelir. Bu nedenle bu bağlantıda nötr hat bulunmamaktadır. Yani eğer nötr bir hat istiyorsanız üçgen bağlantıyı kullanmamanız gerekmektedir.

Zigzag Bağlantı

Zigzag bağlantının sembolü ”Z” harfi ile gösterilmektedir. Daha önce gördüğümüz üçgen bağlantı ve yıldız bağlantı hem sekondere hem de primere uygulanabiliyordu fakat zigzag bağlantı bu şekilde değildir. Zigzag bağlantı sadece sekonder tarafına uygulanır. Zigzag bağlantıda kullanılan iletkenin ölçüsü üçgen bağlantı ve yıldız bağlantıya oranla daha fazladır. Zigzag bağlantı sadece sekonder taraf uygulandığı için primer taraf ya yıldız bağlantı ya da üçgen bağlantı şeklinde bağlanmak zorundadır. Bağlantı için sekonderde aynı faza ait aynı gerilimde iki çeşit sargı vardır. Bundan dolayı dengeli bir şekilde fazlar yüklenmiş olur. Trafonun fazları eğer eşit yüklenmezse dengesiz ve düzensiz çalışabilir. Bu durumu düzeltmek için ise zigzag bağlantı yapılarak durum dengelenmeye çalışılır.

Bir önceki yazımız olan Kuru Tip Trafo başlıklı makalemizde Kuru Tip Trafo ve Kuru Tip Trafolar hakkında bilgiler verilmektedir.