Elektrik Tesisatı Uygunluk Belgesi

Günümüzde dünyanın her yerine elektrik olmazsa olmaz konumuna gelmiştir. Günlük yaşamımızın her alanında elektrik enerjisi kullanılmaktadır. Konutlar, iş yerleri, okullar, hastaneler vb. her yer elektrik olmadığı an tüm işlemler durmakta ve bir şey yapılamamaktadır. Elektrik tesisatları ve elektrik enerjisinin yanlış kullanımı insanların can güvenliği için büyük tehlikeler oluşturacaktır.

Tüm yapılarda bulunan elektrik tesisatlarının belirli dönemlerde periyodik bakımlarının ve gerekli ölçümlerin yapılması can ve mal güvenliği açısından önemlidir. Elektrik tesisatı uygunluk belgesi her elektrik tesisatı bulunan yer için gereklidir. Periyodik kontrollerin yetkili kişiler tarafından yapılması uygunlu belgesinin düzenlenmesi, elektrik kaçaklarından kaynaklanabilecek birçok sorunun önüne geçmiş olacaktır.

Tesisat Kontrolü

Öncelikle elektrik tesisatı uygunluk belgesi nereden alınır. Uygunluk belgesi için elektrik iç tesisleri yönetmeliği, Topraklama Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliklerinde belirtilen gerekli ölçümlerin ve kontrollerin yapılmasına dikkat edilmelidir. Bu yönetmelikleri göre elektrik tesisatı uygunluk belgesi için gerekli ölçümlerin yapılması işlemleri Elektrik Mühendisleri Odasına kayıtlı Elektrik Mühendisleri tarafından yapılmaktadır. Elektrik mühendisleri tesisat üzerinde tüm ölçümleri yaparlar ve standartlara göre belirlenmiş periyodik bakım formunu ve uygunluk belgesini hazırlarlar.

Elektrik Tesisatı Uygunluk Belgesi

Elektrik Tesisatında Neler Kontrol Edilir?

Elektrik Mühendisleri tarafından elektrik tesisatı uygunluk belgesi düzenlenebilmesi için tesisat üzerindeki birçok noktadan çeşitli ölçümleri yapmaları gerekir. Yapılan ölçüm ve testler şunlardır.

  • Termal kamera ile ölçüm,
  • Kaçak akım rölesi testi,
  • Gerilim düşümleri ölçümü,
  • Makine, priz, trafo vb. noktalardan hat empedans değerleri ölçümü,
  • İzolasyon direnç ölçümleri,
  • Hat şema kontrolü,
  • Toprak ve nötr baraları kontrolleri
  • Dış yıldırımlık ölçüm ve kontrolü gibi çeşitli testler yapılmalıdır.

Uygunluk Belgesi

Elektrik tesisatı uygunluk belgesi düzenlemesi, İş Ekipmanları Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile yetkilendirilmiş kişiler tarafından kontroller yapılmakta ve kontrol raporu hazırlanmaktadır. Bu raporda;

  • Kontrolü yapan ve raporu onaylayanların bilgileri,
  • Tesis ile ilgili genel bilgiler,
  • Kontrol ve ölçümler yapılan noktalar ve ölçüm sonuçları,
  • Sonuç bölümünde tesisin elektrik tesisatlarının uyguluk durumu,
  • Görülen eksiklikler ve bu eksikliklerin giderilmesi için yapılacaklar yer almaktadır.

Kontrolleri ve ölçümleri yapan mühendislerin yetki belgeleri ile ölçüm için kullandıkları cihazların kalibrasyonlarının yapıldığını gösteren belgelerin yanlarında bulundurulması ve tesis yetkililerine gösterilmesi gerekir.

Hat Empedansı Ölçümü Nedir?

Faz ile nötr arasındaki ya da fazlar arasındaki hattın direncine hat empedansı denilmektedir. Elektrik tesisatları için topraklama ne kadar önemli ise hat empedansı ölçümleri de o derece önemlidir. Hat empedansı, trafodan gelen faz ile trafo yıldız noktasından gelen nötr iletkenleri arasında kısa devre olmasıyla hat üzerinde oluşacak maksimum elektrik akımını ölçmek için kullanılmaktadır. Maksimum ölçülen akım, hattın koruyucu elemanlarının açma akım kapasitesinden büyükse, hat için koruma elemanı yeterli demektir. Açma akımından küçük olduğu görülürse koruma elemanlarının uygun olmadığı söylenebilir.

Elektrik Tesisatı Uygunluk Belgesi

Uygunluk Belgesi Bir Defamı Alınır?

Genel bir anlayış ile elektrik tesisatları için uygunluk belgesinin bir defa alınmasının yeterli olduğu düşünülmektedir. Bu yanlış bir görüştür. İlk uygunluk belgesi, tesisat çekildikten ve kullanılmaya başlanacağı zaman alınır. Daha sonraki aşamalarda can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi için her yıl periyodik olarak kontrollerin yapılması büyük önem taşımaktadır. Her işletme bu kontrollerin yapılabilmesi için yıllık bütçesinden pay ayırmalıdır.

Düşük rakamlara yapılan bu işlemler gereksiz olarak görülebilir ancak enerjinin doğru kullanılması ve güvenliği için gereklidir. Yapılacak kontroller topraklama sayısına göre değerlendirilecek ve ona göre ücretlendirilecektir. Yetkili elektrik mühendisleri ölçüm yapılacak noktaları belirler ve ölçüm nokta sayısına göre teklif sunarlar.

Bir önceki yazımız olan Reaktif Güç Nedir başlıklı makalemizde reaktif endüktif güç nedir, reaktif güç ve reaktif güç raporu hakkında bilgiler verilmektedir.